Bu çalışmanın konusu, BaÅŸkanlık Makamının yazılı talimatında “Rehabilitasyon alanında bireyselleÅŸtirilmiÅŸ eÄŸitim programları ile ilgili geliÅŸmiÅŸ ülkelerde yapılan uygulamalar ve literatür” olarak belirlenmiÅŸtir. Bu baÅŸlık uyarınca yapılan taramalarda, ulaşılan ülke örneklerindeki literatürde, bireyselleÅŸtirilmiÅŸ eÄŸitim programlarının, özel eÄŸitim alanındaki uygulamalar içinde yer alması nedeniyle rapor bu yaklaşım çerçevesinde oluÅŸturulmuÅŸtur.

 Çalışma kapsamında Amerika BirleÅŸik Devletleri (ABD), Kanada ve Ä°ngiltere olanaklar çerçevesinde, elektronik ortamda yapılan araÅŸtırmalar sonucunda elde edilen verilerle örnek ülkeler olarak incelenmiÅŸtir.

AMERÄ°KA BÄ°RLEŞİK DEVLETLERÄ° Özürlü çocukların özürlerinden kaynaklanan zorluklarının giderilmesi bu çocukların özürlerine ve özelliklerine uygun bireyselleÅŸtirilmiÅŸ eÄŸitim programlarının (BEP) düzenlenmesini gerektirmektedir. Amerika BirleÅŸik Devletlerinde (ABD) 1975 yılında çıkan Özürlü Bireylerin EÄŸitimi Yasası’nda (Individuals with Disabilities Education Act, IDEA) tüm özürlü çocukların zorluklarının belirlenip bunlara uygun BEP’nın hazırlanması öngörülmüÅŸtür. Bu Yasanın amacı, kamu okullarının tüm özürlü çocuklara uygun bir biçimde, onların bireysel gereksinimlerini en az kısıtlayıcı ortamda, ücretsiz, uygun eÄŸitimi vermelerini saÄŸlamaktır.Sözkonusu yasada, “özürlü çocuk” terimi zihinsel özre, sağırlığın da dahil olduÄŸu iÅŸitme özrüne, konuÅŸma ve dil bozukluklarına, körlüÄŸün de dahil olduÄŸu görme özürlerine, ağır duygusal bozukluklara, ortopedik özürlere, otizme, travmatik beyin hasarına, diÄŸer saÄŸlık sorunlarına, öÄŸrenme yetersizliklerine, sağırlık-körlük gibi birden fazla özre sahip olduÄŸu belirlenen ve bu özürler nedeniyle özel eÄŸitim ve ilgili hizmetlere gereksinimi olan çocuklar anlamına gelmektedir.Bu Yasa, kamu okul hizmetinin her bir çocuk için BEP sunmasını zorunlu kılmaktadır. BEP, BEP geliÅŸtirmek amacıyla yapılan toplantıda hazırlanan yazılı bir dokümandır.

 Federal Yasa gereksinimi olan her çocuk için her yıl bir BEP geliÅŸtirilmesini ve düzenli olarak incelenmesini öngörmektedir. Özel özel eÄŸitim ve buna baÄŸlı hizmetler, her bir öÄŸrencinin bireyselleÅŸtirilmiÅŸ gereksinimini yansıtmaktadır. Bu yasa BEP’nın geliÅŸtirilmesinde bazı özel yöntemlerin izlenmesini gerekli görmektedir. Her öÄŸrencinin BEP’ı bir ekip tarafından hazırlanarak her yıl gözden geçirilmelidir. Ekip çocuÄŸun öÄŸretmeni, ebeveyni, bazı istisnalara baÄŸlı olarak çocuk, uygun görülmüÅŸse özel eÄŸitimi saÄŸlayan birimin temsilcisi ile bu birimin veya ailenin takdirine baÄŸlı diÄŸer üyelerden oluÅŸmaktadır. EÄŸer aile önerilen BEP’nı kabul etmezse yeni bir süreci talep edebilir ve devlet, eÄŸitim kurumlarından bu talebi yeniden deÄŸerlendirmesini isteyebilir.Federal Yasa, özürlü olarak tanılanan her çocuÄŸun BEP’nına gereksinimi olduÄŸu görüÅŸünden hareketle temel olarak iki iÅŸleve hizmet eder:

§       BEP belirli bir çocuk için yazılan plandır. Bu planda özelleÅŸtirilmiÅŸ eÄŸitimsel amaçlara, çocuÄŸun yerleÅŸtirilmesine iliÅŸkin kararlara yer verilir ve yazılan kararlar ekip çalışması sonucunda gerçekleÅŸtirilir.

§       BEP eÄŸitim ve deÄŸerlendirme için araçların baÅŸarılı kullanımını gerektirir.

 EÄŸitsel DeÄŸerlendirme AÅŸamaları ve BEP’nın OluÅŸum Süreci

 ·       Tarama (gönderme öncesi) ·       Gönderme ·       Bireysel deÄŸerlendirme planı oluÅŸturma

 ·       Uygulama-puanlama-yorumlama

·       Sonuçların rapor edilmesi

·       Özel eÄŸitim için uygunluÄŸa karar verilmesi

 ·       BEP oluÅŸturma ·       BEP için anne-baba uzlaÅŸması. Bu aÅŸamaların her biri kabaca özetlenecek olursa: Birinci aÅŸamada sistemli bir biçimde genel tarama yapılarak çocukların potansiyel bir özre sahip olup olmadığı araÅŸtırılır; ikinci aÅŸamada, özel gereksinimi olduÄŸundan ÅŸüphelenilen çocuk daha fazla bilgi gereksinimi nedeniyle gönderilir; üçüncü aÅŸamada farklı disiplinlerden uzmanların yardımıyla çocuk deÄŸerlendirilir ve bilgi toplanır; dördüncü aÅŸamada ekip üyeleri sınıfta, okulda, ailede öÄŸrenciyi gözler ve test eder. Bu aÅŸamada uygun formel ve enformel araçlar kullanılır;beÅŸinci aÅŸamada, deÄŸerlendirme sonuçları toplanır, tartışılır ve bu bir profile dökülür ve raporlanır; altıncı aÅŸamada çocuÄŸun özel eÄŸitim için uygunluÄŸuna karar verilir, ekip öÄŸrencinin hedeflerini ve amaçlarını ortaya koyar ve BEP yazılır; en son aÅŸamada ise deÄŸerlendirme sonucunda verilen kararın onaylanması için bir uzlaÅŸma arayışına gidilir. Yukarıda aÅŸamalar halinde özetlenen BEP’nın oluÅŸum aÅŸamaları farklı özür gruplarındaki bireylerin özür ve özellikleri dikkate alınarak hazırlanır. Bunun anlamı, okula devam eden her çocuk için hedef aynı olsa da izlenen yol ve yolculuÄŸun süresi farklılık gösterecektir.

BEP, özürlü çocuk için bir eÄŸitsel yol haritasıdır ve BEP’nın geliÅŸtirilmesinde aÅŸağıdakiler önemlidir:

 §       Bütün çocuklar içinde yaÅŸadıkları topluma aittir ve bu çocukların eÄŸitim sorumluluÄŸu, içinde yaÅŸadıkları toplumun bir ögesi olan okula aittir. §       EÄŸitimin amacı anlamlı bir yaÅŸam sürülmesini saÄŸlamaktır. §       Aile, çocuÄŸa yönelik ve çocukla birlikte yaÅŸam boyu planlamanın temelini oluÅŸturur.

§       ÇocuÄŸun baÅŸarısı kısmen de olsa, eÄŸitsel ve toplumsal ortamlarda süreklilik temeline dayalı arkadaÅŸlıklar kurulmasını özendiren doÄŸal destek sistemlerinin varlığına dayanır. §       Dayanışmacı iliÅŸkiler temeline dayalı olarak çalışan ekipler kurulması çocuÄŸun eÄŸitim yaÅŸantısının bir baÅŸarıya dönüÅŸmesi açısından büyük önem taşır.

§       Ekipler tarafından yapılan planlamada bireyin yaÅŸantılarına saygı ve güven temel alınmalı, bu planlama esnekliÄŸi ve üstlenilen rolleri desteklemelidir.

§       Problem çözme yöntemlerinin ve müdahaleye dayalı hizmetlerin kullanılması, çocuk için yapılan uzun vadeli planlamaları ve öngörülen amaçları destekler. ABD’nde, kamu kurumları, üniversiteler ve sivil toplum örgütlerinin de içinde yer aldığı çeÅŸitli kurumlar özel eÄŸitim ve BEP’ları konusunda araÅŸtırmalar yaparak bunları yayımlamaktadır. Raporun bu bölümünde genel ilkeleri IDEA tarafından belirlenmiÅŸ olan BEP hazırlama konusunda Nebraska EÄŸitim Departmanı Özel Nüfus Ofisi (Nebraska Department of Education, Special Populations Office) tarafından hazırlanmış olan BEP rehberi özetlenecektir. Bu Ofis,

 §       tüm toplum iyi eÄŸitilmiÅŸ insanlardan yarar saÄŸlar, bu nedenle, aileler, okullar ve tüm toplum eÄŸitimin sürekli bir biçimde geliÅŸmesine destek olma konusunda ortak sorumluluÄŸu paylaşır,

§       Okullar, tüm çocuklara daha nitelikli hizmet sunulması açısından ailelerin ve toplumun kaynaklarına gereksinim duyar. §       Tüm öÄŸreniciler eÄŸitimsel çevre içinde kendi biricik öÄŸrenme ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır.

 §       Okullar öÄŸrenciler, personel ve toplum için hoÅŸ ve güvenli çevreler olmak zorundadır, ÅŸeklinde ortaya konmuÅŸ ilkeleri benimsemiÅŸtir. Bu ilkeler çerçevesinde Ofis her özürlü çocuk için bir BEP yazmaktadır.BEP her özürlü çocuk için, öÄŸrencinin eÄŸitimsel programını tanımlayan ve IDEA’ya uygunluk içinde geliÅŸtirilen, deÄŸerlendirilen ve gözden geçirilen yazılı bir belgedir. Her bir BEP önemli bir dokümandır çünkü diÄŸer ÅŸeylerle birlikte, her öÄŸrencinin alacağı özel eÄŸitim ve ilgili hizmetleri içerir. BEP, öÄŸrencinin ebeveyni, okul profesyonelleri ve uygun ise öÄŸrencinin kendisi tarafından oluÅŸturulmuÅŸ bir ekip tarafından hazırlanır. Her BEP öÄŸrencinin kapasitesi, yapabilirlikleri, güçlü yanları, ihtiyaçları ve ilgileri çok dikkatli biçimde deÄŸerlendirilerek hazırlanır. Her BEP çocuÄŸun amacına ulaÅŸabilmesi için ona yardım eden, anlamlı eÄŸitimsel deneyimleri geliÅŸtirmesinde ona rehberlik edecek ve onu yönlendirecek ÅŸekilde iÅŸlev görür. BEP modeli aÅŸağıda belirtilen 6 baÅŸlık üzerinde kurulmuÅŸtur:

 ·       BEP, öÄŸrencilerin tüm devlet gerekliliklerine uygun biçimde Ücretsiz Uygun Kamu EÄŸitimi aldığını belgeleyen bir çıktı ve süreçtir,

 ·       BEP öÄŸrencinin ve ailesinin gelecek vizyonunu yansıtır, ·       Özel eÄŸitim hizmetlerine gereksinim duyan öÄŸrencilerin özel eÄŸitime gereksinim duymayanlarla birlikte eÄŸitim almasını saÄŸlamak, ·       BEP’nın geliÅŸtirilmesi disiplinlerarası bir süreçtir, ·       BEP ekibi öÄŸrencinin BEP’nı öÄŸrencinin genel müfredat içindeki geliÅŸimi ve ilerlemesine baÄŸlı olarak geliÅŸtirir,

·       BEP, sürekli bir izleme ve karar alma sürecini içerir. Karar verme, öÄŸrencinin gereksinimlerine dayanır ve çözüm odaklıdır.

 KANADA Kanada’nın British Columbia Eyaleti’nin EÄŸitim Bakanlığı tarafından Okul Yasası’na (School Act) dayanarak 1995 yılında çıkarılan Genelge’de özel gereksinimli çocuklara ile ikinci bir dil olarak Ä°ngilizce öÄŸrenen çocuklara yönelik olarak BEP’larının genel ilkeleri belirlenmiÅŸtir. Bu ilkeler çerçevesinde hazırlanmış olan “Bireysel EÄŸitim Planı (BEP) Hazırlanması ve Sunulması ile Vaka Yönetim Planına (VYP) Ä°liÅŸkin Rehber”’de BEP hazırlanması ve uygulanmasına iliÅŸkin kurallar son derece açık ve anlaşılır bir biçimde ortaya konmuÅŸtur. Ancak, bu rehber Ä°ngilizce öÄŸrenen çocuklara, özel eÄŸitim gereksinimli çocuklara yöneliktir

.Amaç Bu dokümanın genel amacı okullarda BEP ve VYP hazırlanmasına yardım ederek bunların nihai amacın gerçekleÅŸmesinde yeterli olmalarını saÄŸlamaktır. BEP özel gereksinimli çocuklar için hazırlanır.

BEP Nedir? BEP, özel gereksinimli öÄŸrenciler için programlamadaki deÄŸiÅŸiklikleri ve/veya adaptasyonu tanımlamak ve saÄŸlanan özel hizmetleri göstermek üzere düzenlenmiÅŸ yazılı bir dokümandır. BEP, deÄŸerlendirme, planlama, iÅŸbirliÄŸi içinde iletiÅŸim ve öÄŸretim potansiyeline rehberlik eden “canlı” bir süreçtir. Bir BEP dokümanının çok uzun olması beklenmemekle birlikte öÄŸrencinin gereksinimlerinin planlanması, çok çeÅŸitli strateji planının sunulduÄŸu deÄŸerlendirme yöntemlerini ve gelecekteki etkinlik ve planlamanın açık amaçlarının listelendiÄŸi bir belge olmalıdır. Bir BEP’nın çocuÄŸun öÄŸrenme etkinliklerine odaklanması, iletiÅŸim becerilerine yardımcı olması ve ekip içi, kurumlar arası hesapverebilirliÄŸi saÄŸlaması gereklidir.

 BEP GeliÅŸtirme BEP’nın “canlı” bir doküman olması için aÅŸağıdaki içermesi gerekir:

BEP’nı Planlamadan Önce:

Planlama öncesi dönemde;

 ·      Daha sonraki planlama ve geliÅŸtirme gereksinimini göz önünde bulundurarak okul ve aile arasında iletiÅŸim, ·      BEP’nın oluÅŸturulması ve izlenmesi amacıyla aile/kurum görevlileri ve profesyonellerden bir ekip oluÅŸturulması, ·      Sınıf öÄŸretmeni ve diÄŸer ekip üyelerinin deÄŸerlendirmeleri,

 ·      Etkinliklerin deÄŸerlendirilebilmesi için belirli teknik ve stratejilerin pilot çalışmasının yapılması.   BEP’nın Yazılması Yazma süreci, bütün ekip üyelerinin katılacağı biçimde gerçekleÅŸtirilmelidir. BEP’nı yazma iÅŸinin birden fazla kiÅŸi tarafından yapılması gerekmemektedir. Genellikle, öÄŸrencinin izlenmesinde daha fazla sorumluluk sahibi olan kiÅŸi BEP’nın yazılmasından ve izlenmesinden de sorumludur. Dokümanı yazmadan önce aÅŸağıdaki adımların izlenmesi önerilir:

 §       ÖÄŸrencinin önceliklerinin tanımlanması, §       Önceliklerden uzun vadeli amaçların belirlenmesi,

§       Hedeflerin kısa vadeli amaçlara dönüÅŸtürülmesi, §       Hangi kaynakların veya stratejilerin kullanılacağının belirlenmesi,

§       ÖÄŸrencinin geliÅŸiminin deÄŸerlendirme yolları ile gözden geçirme tarihlerinin oluÅŸturulması.

·       BEP’nı yazarken aÅŸağıdaki bilgilerin tamamının dokümanda yer alması önemlidir:

§       Ad-soyad, doÄŸum tarihi, sınıfı, ebeveyn adı, gerekli tıbbi/sosyal bilgi, fon kategorisi gibi demografik bilgiler

§       Mevcut ekip üyelerinin listesi (unvanları, kurumları ve rolleri)

 §       BEP koordinatörünün seçilmesi

§       DeÄŸerlendirme bilgilerinin kaydı

 §       Bir veya daha fazla alanda öÄŸrencinin kısa veya uzun vadeli eÄŸitimsel amaçlarının takvimi. Bu alanlar, zihinsel, fiziksel, sosyal/duygusal ve/veya kariyer/iÅŸ deneyimi olarak tanımlanmıştır.

§       Düzenli programa katılım derecesiyle birlikte modifikasyon veya adaptasyon derecesinin belirtilmesi

§       DeÄŸerlendirme süreçlerinin envanterinin çıkarılması ile öÄŸrenci performansının deÄŸerlendirilmesi ve izlenmesi için anahtar adaptasyonların listelenmesi

 §       Tüm uygulamanın tarihinin belirtilmesi

 §       Ä°nceleme tarihleri

§       Tüm danışmanlar BC sertifikalı veya kayıtlı olmalıdır.  

BEP Uygulaması ve İzleme

BEP, öÄŸrencinin okul kariyerinin zenginleÅŸtirildiÄŸi, izlendiÄŸi ve gözden geçirildiÄŸi bir platform olmalıdır. Fonun saÄŸlanması için zorunlu olsa bile bu doküman resmi bir evrak niteliÄŸi taşımamalıdır. Uygun biçimde oluÅŸturulmuÅŸ bir BEP’nın uygulanması hem eÄŸitici hem de öÄŸrenci içindir.Bir BEP’nı uygularken, öÄŸrenci programının gerekli elemanları pratik edilir: ÖrneÄŸin, müfredatın modifikasyonu, dersin ve/veya deÄŸerlendirme yöntemlerinin adaptasyonu, adaptif/yardımcı teknolojilerin kullanılması, çevrenin daha ulaşılabilir olması için deÄŸiÅŸiklik yapılması, destek hizmetlerin saÄŸlanması (yardımcılar, danışmanlar, terapisyenler vb.) ve özel eÄŸitimin saÄŸlanması.

BEP Modifikasyonu BEP sürecinde son önemli girdi sürekli bir gözden geçirme ve dokümanın sürekli modifiye edilmesidir. Bu deÄŸiÅŸikliÄŸin ortaya çıkması için planın gözden geçirilmesi en azından yılda iki kez tamamlanmalıdır.

Bu gözden geçirmenin bileÅŸenleri ÅŸunlardır:

§       ÖÄŸrencinin kazanımlarını tartışmak için tüm ekibin toplanması ve kullanılan stratejilerin gözden geçirilmesi,

§       ÖÄŸrencinin geliÅŸiminin formel ve enformel olarak deÄŸerlendirilmesi,

§       Tüm ekip üyelerine geliÅŸim raporlarının verilmesi

§       Planın gelecekte de uygun bir biçimde izlenmesine izin verecek deÄŸiÅŸiklik önerilerinin tartışılması,

 §       Sonraki gözden geçirme tarihlerinin tartışılması ve belirlenmesi ile son tarihin belirlenmesinde ekip üyeleri arasındaki görev paylaşımı üzerinde anlaşılması.

Vaka Yönetim Planı (VYP) Nedir? Bağımsız Okullar Özel EÄŸitim Fonu Rehberi, Ciddi Davranış (sorunu olan) (Severe Behaviour) herhangi bir öÄŸrencinin hem bir BEP hem de bir VYP’nın olmasını zorunlu kılar. VYP’nın yazımı bir istisna dışında BEP’nın yazımı ile aynı kalıplara sahiptir, bu da öÄŸrencinin kendine ve baÅŸkalarına karşı ciddi bir risk oluÅŸturması durumunda davranış zorluklarına odaklanmaktır. VYP’nındaki zorunlu bileÅŸenler ÅŸunlardır:

§       ÖÄŸrencinin yalnızca okul için deÄŸil, toplumdaki diÄŸer servisler/kurumlar için de davranışsal önceliÄŸinin açık biçimde belirlenmesi, §       Vaka Yönetim Ekibinin her üyesinin unvanı ve sorumluluÄŸuyla birlikte listelenmesi,

§       Tüm danışmanlar BC sertikalı/kayıtlı olmalıdır, §       Bir ekip yöneticisi seçilmelidir,

§       Okulda veya herhangi bir yerde güçlüÄŸe neden olan özel davranışa yönelik olarak amaç ve hedeflerin belirlenmesi. Bu hedefler öncelikle davranışsal olmalıdır çünkü, eÄŸitimsel hedefler zaten BEP’nında oluÅŸturulmuÅŸtur.

§       VYP benimsenen stratejileri açık biçimde göstermelidir ayrıca, gözden geçirme, deÄŸerlendirme ve modifikasyon için kısa ve uzun vadeli hedefler belirlenmelidir. Arzu edilirse, VYP, BEP ile kombine edilebilir fakat yukarıda listelenmiÅŸ olan VYP’nın özel bir bölüm halinde yer almasının saÄŸlanması gerekmektedir.

 Ä°NGÄ°LTERE Ä°ngiltere’de özel eÄŸitim gereksinimi duyan çocukların tanımlanması ve deÄŸerlendirilmesine iliÅŸkin yasal düzenlemeler EÄŸitim Yasası 1996’nın (Education Act 1996) 312 den 336’ya kadar olan bölümünde yer almaktadır. Okulların özel eÄŸitim gereksinimleri politikasına iliÅŸkin yayınlarıyla ilgili olarak da EÄŸitim Düzenlemeleri 1999 bulunmaktadır.Özel eÄŸitim gereksinimlerinin tanımlanması ve deÄŸerlendirilmesi konusunda, erken tanılama, deÄŸerlendirme ve özel eÄŸitim gereksinimi duyan her çocuÄŸa bunun saÄŸlanması konusu son derece önemlidir. Bu nedenle ortaya çıkmış olan Özel EÄŸitim Gereksinimleri Uygulama Kodu (SEN Code of Practice) bütün çocukların özel eÄŸitim gereksinimlerini tanımlama, deÄŸerlendirme ve hizmet saÄŸlama yaklaşımlarını ortaya koymaktadır.

Okul-temelli müdahale Çocuklar farklılıklara tepki vermediÄŸinde, yeterli ilerlemeyi göstermediÄŸinde, okulların bu çocuklar için farklı ve özel bir çaba sarfetmesi gerekmektedir. Okul temelli olan bu önlemler Kod’da yer alan “Okul Hareketi” ve “Okul Hareketi Ekstra” olarak adlandırılmıştır.

Okul Hareketi ileri bir deÄŸerlendirme biçimi olarak düÅŸünülebilir ve farklı eÄŸitim materyalleri veya farklı öÄŸretim yöntemleri kullanılabilir. Burada öÄŸretmenler öÄŸrenciler için alınan farklı ve ek önlemleri, öÄŸretim stratejilerini, öÄŸrencilerin kısa dönemli hedeflerini, baÅŸarı kriterlerini ve kazanımlarını kaydetmek için Bireysel EÄŸitim Planları (BEP) kullanır.

 Okul Eylemi Plus ise Okul Eylemi ile çocuÄŸun yeterli ilerlemeyi kaydedememesi durumunda okulun dışarıdan destek hizmetleri almasını anlatır. Bu destek hizmetleri örneÄŸin saÄŸlık profesyonellerinden veya sosyal çalışmacılardan olabilir.Özel EÄŸitim Gereksinimleri Uygulama Kodu çocuÄŸun eÄŸitiminin bütün yönlerini kapsayacak ÅŸekilde aile ile ortaklaÅŸa çalışma yapmasına; çocuÄŸun karar alma süreçlerine katılımına; ve çocuÄŸun kendi eÄŸitimi ile ilgili olarak tercih yapmasının önemine vurgu yapmaktadır. Tüm bunlar yapılabildiÄŸinde öÄŸrenci ilerleme kaydedebilir.

Özel EÄŸitim Gereksinimleri Uygulama Kodu Bireysel EÄŸitim Planları Yasada, BEP’nına iliÅŸkin yer alan bilgiler ÅŸöyledir: ÇocuÄŸun geliÅŸimine yönelik olarak geliÅŸtirilen stratejiler bir BEP’nda kayıt altına alınmalıdır; bu planda, çocuk için geliÅŸtirilmiÅŸ olan kısa vadeli hedef setlerine iliÅŸkin bilgiler, öÄŸretim stratejileri ve önlemler ile planın gözden geçirilmesi durumunda da eylem sonucunda ortaya çıkacak sonuçlar yer alabilir. BEP’larında yalnızca, normal önlemlerin bir parçası olan müfredat planından farklılaÅŸmış olan ek ve farklı bilgilerin kaydının yer alması gerekir. BEP yazılı olmalıdır ve üç veya dört ana hedefe odaklanmalıdır. BEP’ları çocuk ve ailesi ile tartışılarak ortaya çıkarılmalıdır.

BEP’larının Gözden Geçirilmesi Ä°deal olarak BEP’ları devamlı surette incelenmeli, basit bir ÅŸekilde “sabit süreli”, incelemeler için formel toplantıları olmamalıdır. Buna karşın, BEP’ları, yılda en az üç kez olmak üzere düzenli olarak gözden geçirilmelidir. Bu incelemelerin formel olmasına gerek yoktur ancak, ailenin, çocuÄŸun geliÅŸimine dair görüÅŸleri mutlaka sorulmalıdır ve onlar gözden geçirme sürecinin bir parçası olarak deÄŸerlendirilmelidir.

Okul Hareketi Okul Hareketi aÅŸamasında kayıtlı olan tüm çocuklara BEP hazırlanması yükümlüÄŸü vardır. Bu aÅŸamada çocuÄŸa uygun BEP hazırlanması ve incelenmesi iÅŸi çocuÄŸun sınıf öÄŸretmeninin sorumluÄŸundadır. ÇocuÄŸun geliÅŸimini saÄŸlayacak stratejilerin uygulanmasında aÅŸağıdaki bilgilerin bulunması gereklidir:

§       Çocuk için/tarafından kısa dönemli hedefler oluÅŸturulması,

§       Kullanılacak öÄŸretim stratejileri,

§       Alınacak önlemler,

 §       Tarihin gözden geçirilmesi,

§       BaÅŸarı ve/veya ayrılış kriterleri,

 §       Çıktılar (Ä°ncelemede kaydedilmiÅŸ olan). BEP sadece grup veya sınıfın geri kalanından farklı alanları kaydetmelidir. Açık bir biçimde yazılmalı ve çocuÄŸun gereksinimleriyle örtüÅŸen üç ya da dört hedefe odaklanmalıdır. Bu hedefler, iletiÅŸim, okuma-yazma, matematik ile bedensel veya davranışsal becerilere yönelik alanlara baÄŸlı olmalıdır. ÇocuÄŸun güçlü yanları ve baÅŸarıları hedeflerin oluÅŸturulmasında ve kullanılacak olan stratejilerde önem taşımalıdır.

BEP’nın Ä°ncelenmesi

BEP’ları yılda en az üç kez incelenmelidir. Ä°ncelemeler sınıf öÄŸretmeni tarafından düzenlenmelidir. §       Bazı çocuklar daha sık yapılan incelmelerden yarar saÄŸlar. §       ÇocuÄŸun geliÅŸimi konusunda aile görüÅŸü mutlaka aranmalıdır.

 §       Aileler BEP incelemesine davet edilecektir.

§       Bir gözden geçirme toplantısı ailenin akÅŸam yemeÄŸinde gerçekleÅŸtirilebilir.

§       Olanaklı olması durumunda çocuk da gözden geçirme sürecinin bir parçası haline getirilmelidir ve hedeflerin oluÅŸturulmasına dahil edilmelidir.

 §       Çocuk incelemede yer almamışsa, görüÅŸleri herhangi bir tartışmada deÄŸerlendirilmelidir.

 Okul Hareketi Ekstra Okul Hareketi Ekstra, dışarıdan hizmetler iÅŸin içine girdiÄŸinde,özel eÄŸitim gereksinimlerinin desteklenmesi ve deÄŸerlendirilmesi sürecinde bir sonraki aÅŸamadır. Bir BEP toplantısında, okul ve aile dışarıdan hizmetler konusunda yardım isteyebilir. Okul bu durumda çocuÄŸun yararı için danışmanlar isteyebilir. Bu danışmanlar durumun uygun ve pratik olması halinde çocuÄŸu genellikle okulda izler, böylece hedefler ve buna eÅŸlik eden stratejilerle birlikte yeni BEP’nı öÄŸretmene önerebilir.Bu destek sadece öneri vermek ÅŸeklinde olabileceÄŸi gibi deÄŸerlendirme ve rapor yazımını da içerebilir. Önerinin ve desteÄŸin biçimi öÄŸrencinin gereksinimlerine göre deÄŸiÅŸebilmektedir.

DEÄžERLENDÄ°RME

 Raporda deÄŸerlendirilen üç ülkede de, eÄŸitim aldıkları genel öÄŸrenci kitlesi içinde farklılık gösteren ve bu farklılıkları nedeniyle de özel gereksinimleri bulunan özürlü çocukların eÄŸitim almalarını saÄŸlamak ve kolaylaÅŸtırmak amacıyla gerçekleÅŸtirilen özel eÄŸitim yaklaşımlarının ve BEP hazırlama, deÄŸerlendirme, inceleme teknik ve stratejilerinin benzerlik gösterdiÄŸi görülmektedir. Ülkemizde de dünyadaki örneklerine koÅŸut olarak hazırlanan 573 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile özel eÄŸitimin genel ilkeleri belirlenmiÅŸ ve bu ilkeler doÄŸrultusunda ilgili kurumlarca hazırlanan BEP’ları düÅŸünce tarzı ve yaklaşım itibarıyla, deÄŸerlendirilen ülkelerdekine benzer nitelikleri taşımaktadır.    

KAYNAKÇA  Ozida.gow.trGuidelines for the Completion and Presentation of Individual Education Plans (Iep's) And Case Management Plans (Cmp's) http://www.bced.gov.bc.ca/independentschools/spec_ed/guid-iep.docBireyselleÅŸtirilmiÅŸ EÄŸitim Programı: BaÅŸarıya Giden Yolun Haritası, Özel EÄŸitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel MüdürlüÄŸüIDEA Law and Regulations http://www.cec.sped.org/law_res/doc/law/regulations/index.phpIDEA http://www.cec.sped.org/law_res/doc/law/downloads/Idea97.Word60.doc H.R.5Individual Education Plan
http://www.teachernet.gov.uk/management/atoz/s/iep.Nebraska Department of Education: Nebraska IEP Technical Assistance Guide 1998, http://www.nde.state.ne.us/SPED/iepproj/index.htmlOkur, N. (2001), Özürlülere Yönelik Örgütlenmenin Ä°ncelenmesi, BaÅŸbakanlık Basımevi.Special Educational Needs, Code of Practice, http://www.teachernet.gov.uk/_doc/3724/SENCodeOfPractice.pdfSpecial Educational Needs Identification and Assessmenthttp://www.teachernet.gov.uk/management/atoz/s/senidentificationandassessment.Teaching in Englandhttp://www.teachernet.gov.uk/teachinginengland/detail.cfmid=393SEN toolkit http://www.teachernet.gov.uk/_doc/4610/Toolkit%205%20Text.pdfA