Hatırlamanın En Güçlü Yolu Mnemonik Hafıza Teknikleri
Londra’da 1993 yılının AÄŸustos ayında II. Dünya Hafıza Åžampiyonası yapılmıştı. Bu ÅŸampiyonasının birincisi 2 dakika aralıklarla sunulan 100 sayıyı hafızasına almış ve sade 30 dakika içersinde 1002 adet çift sayı üretmiÅŸti. Aynı ÅŸampiyonanın ikincisi 1000 kiÅŸinin ismini 15 dakikada öÄŸrenmiÅŸ ve sırasıyla sayabilmiÅŸtir. Bir baÅŸka yarışmacı ise Blackpoll´daki otellere ait olan 15 bin telefon numarasını ezbere söyleyebilmiÅŸtir.   
Bu insanlar bu kadar bilgiyi hafızalarına nasıl almışlar? Nasıl hatırlama güçlerini bu kadar geliÅŸtirmiÅŸler?  Bu sorulara verilecek tek bir cevap vardır: “Bu insanlar beyinlerinin varolan gücünün farkındadır ve beyinlerini geliÅŸtirmek için çeÅŸitli teknik ve egzersizleri yapmaktadırlar.”    Hatırlamaya yardımı olan teknikler, stratejiler “mnemonik teknikler” olarak ifade edilmektedir. Mnemonik kelimesi eski Yunan´da hafıza tanrıçası olan “mnemosyne” den gelmektedir.   
En çok kullanılan ve uygulanan mnemonik tekniklerden bahsetmeden önce bu tekniklerin uygulanması sırasında dikkat edilecek ilkelerden bahsetmek gerekir.
Nedir hafıza teknikleri uygulanırken dikkat edilmesi gereken ilkeler:   
1. Anlamlı Hale Getirin
2. Belirli Biz Düzende Hafızanıza Alın
3. ÇaÄŸrışım Kurun
4. Soyutları Somuta Çevirin
5. Zihinde Canlandırın (Hayal Gücü Kullanın), GerçekleÅŸmesi imkansız olan hayaller kurabilirsiniz.
6. Dikkat ve ilgi odaklayın yani kurulan çaÄŸrışımlar mümkün olduÄŸunca dikkat çekici olmalı. Bu ÅŸekilde hafızaya kaydedilen bilgiler daha kolay hatırlanır.
   Kullanılan Hafıza Teknikleri ve Uygulama Örnekleri    Hafıza teknikleri konusunda uzmanlık kazanmış kiÅŸilerin ve araÅŸtırmacıların kullandıkları bazı hafıza tekniklerini ve nasıl uygulayabileceÄŸinizi öÄŸrenmeye ne dersiniz?
   1. AkrostiÅŸ Metodu:   
AkrostiÅŸ metodu, hafızaya alınmak istenen cümlelerin ilk harfleri kullanarak anlamlı veya kafiyeli, hafızada daha kalıcı olan baÅŸka bir kelime veya cümle oluÅŸturma iÅŸidir. Burada iki ana kelime karşımıza çıkıyor; anlamlı ve kafiyeli. Bazı akrostiÅŸe edilmiÅŸ kelimeler anlamsız olabilir, ancak kafiyeli ve hafızada kalıcı bir özelliÄŸe sahiptir. örneÄŸin; “SSK” , “MEB” gibi. Bazı akrostiÅŸe edilmiÅŸ kelimeler ise anlamlı olabilmektedir. ÖrneÄŸin “SENÄ°” akrostiÅŸi gibi.
Uygulama ÖrneÄŸi:   
Dil bilgisi dersinde sıfat fiiller konusu vardır. BaÅŸlıca sıfat filer ÅŸunlardır; an (en), ası (esi), maz (mez), ar (er), dık (dik), acak (ecek), mış (miÅŸ).   
Bunları ÅŸu ÅŸekilde hafızanıza kaydedebilirsiniz: “Anası mezar dikecekmiÅŸ.” Daha sonra öÄŸretmen size sıfat fiilleri yazılıda sorunu ÅŸu ÅŸekilde hafızanızdan çıkarıp kullanacaksınız; An - ası   mez - ar   dik - ecek - miÅŸ
   2. BaÄŸlama Metodu:   
Bu metotla hafızaya alınmak istenen bilgilerin sunulan sırasına göre hafızaya alınması bu metodun ana noktasını oluÅŸturmaktadır. Bu metot uygulanırken iki basamak kullanılır:   
1- Listelenen bilgilerin her maddesinin görsel ÅŸekli oluÅŸturulur.   
2- Her maddenin görsel ÅŸekliyle bir sonraki madde arasında baÄŸlantı kurulur.   
Böyle her bir madde birbiriyle görsel olarak baÄŸlanacak ve zincir oluÅŸturulacaktır. Bu metotla hafızaya alınmak istenen bilgiler görsel olarak öyküleÅŸtirilir. Böylece saÄŸ beyin aktif hale gelir ve bilgiler hafızaya kaydedilmiÅŸ olur. GerektiÄŸinde ise yine aynı sırayla zihne çaÄŸrılarak kullanılır.
   Uygulama ÖrneÄŸi:   
Bu metodu kullanarak Marmara Bölgesi’nde yetiÅŸen tarım ürünlerini sırayla hafızamıza alalım. Marmara Bölgesi’nde yetiÅŸen tarım ürünleri; zeytin, pamuk, tütün, ÅŸeker pancarı. Bu metodu kullanarak ÅŸu ÅŸekilde hafızaya alabilirsiniz; “Evde akÅŸam uyurken karşınıza aniden kocaman, ejderhaya benzeyen bir kedi çıktı. Kedi size sert sert bakarak mar, mar (Marmara) diye sesler çıkarıyor. Ondan o kadar korktunuz ki hemen evden dışarı çıkarak tarım malzemelerinin bulunduÄŸu dolabın içerisine girdin. Dolabın içerisi çok karanlıktı. Bu nedenle yerde bulunan zeytinleri görmeyerek dengenizi kaybettiniz ve kafanızı  dolabın içindeki pamuÄŸa çarptınız. Kafanızdan musluktan boÅŸalırcasına kan akmaya baÅŸladı. Kanın durdurmak için kafanızı dolapta bulunan tütün ile sardınız. O sırada acıdan bayıldınız. Uyandığınızda kendinizi ÅŸekerpancarı ekili olan tarlada.” OkuduÄŸunuz bu paragrafı gözlerinizi kapatarak zihninizde anlamlandırın. Olayı yaÅŸayın. Åžimdi Marmara Bölgesi’nde yetiÅŸen tarım ürünlerini bir kağıda yazın. Hepsi hafızanızda deÄŸil mi?
   3. YerleÅŸim Metodu:   
En eski hatırlama hafızaya alma tekniÄŸi budur. M.Ö. 500 yılan kadar uzanan bir hikayesi vardır. Bu metotta iyi bilinen sabit yerler ile hatırlanmak istenen bilgiler birbirine baÄŸlanır. Daha sonra bu sabit yerlerde dolaşılır. Bu metotta iki önemli ilke vardır;
1- Bilinen yerleşim yerleri doğal bir şekilde ve mantıklı bir sırada ezberlenir. Yani her sayı bir yerle isimlendirilir.
2- Hatırlanmak istenen bilgi yürüyüÅŸe çıkarılarak yerlerine yerleÅŸtirilir.
   Uygulama ÖrneÄŸi:   
1. AÅŸama: YürüyüÅŸ yapağınız yerleÅŸim yerlerini doÄŸal, bildiÄŸimiz tarzda ezberliyorsunuz. Bunun için bir yerden bir yere giderken uÄŸradığınız yerler olarak da düzenlerseniz daha kolay ezberlersiniz. Evden okula giderken uÄŸradığınız yerler.    a) ev   b) market    c) park
   2. AÅŸama: Hatırlanacak bilgiler belirlenir ve yürüyüÅŸ yapacağınız yerler ile baÄŸlantı kurulur. Hatırlanacak kelimeler (Edebiyat dersinde öÄŸretilen ve paragraf sorularının temelini oluÅŸturan maddeler): a) öyküleme (hikaye etme), b) betimleme (tasvir etme) c) açıklama
   3. AÅŸama: Evden okula giderken uÄŸradığınız yerlerin her birine hatırlamak istediÄŸiniz bilgiyi yerleÅŸtireceksiniz. Bunu da hafıza teknikleri ilkeleri doÄŸrultusunda yapacaksınız.   
A. YürüyüÅŸ yapılan yer “ev”, hafızaya alınmak istenen bilgi ise “öyküleme (hikaye etme)” arasında ilginç çarpıcı bir çaÄŸrışım (hayal) kurulacak.    Evde sabah kahvaltısı yaparken babanızın size hayat hikayesini (öyküleme) anlattığını düÅŸünebilirsiniz.   
B. yürüyüÅŸ yapılan yer “market”, hafızaya alınmak istenen bilgi ise “betimleme (tasvir etme)” arasında ilginç çarpıcı bir çaÄŸrışım (hayal) kurulacak.   
Marketin sahibi olan yaÅŸlı bir amcanın size okuduÄŸu sınıfı tasvir ettiÄŸini hayal edebilirsiniz.   
C. yürüyüÅŸ yapılan yer “park”, hafızaya alınmak istenen bilgi ise “açıklama” arasında ilginç çarpıcı bir çaÄŸrışım (hayal) kurulacak.    Parkın yanından geçerken kocaman bir çocuÄŸun yolunuzu kestiÄŸini ve size buradan geçmemenizi söylediÄŸini. Bunun nedenini sorduÄŸunuzda ise size açıklama yapmaya baÅŸladığınız hayal edebilirsiniz.
   4. Asma Metodu (Rakam-Åžekil Metodu):   
Asma metodu 17. yüzyılın ortalarında Henry Herdson tarafından geliÅŸtirilmiÅŸtir. YerleÅŸim sisteminin devamı olarak ortaya çıkmıştır. Bu metotla hafızaya alınmak istenen bilgiler somut olan nesnelere zihinsel olarak asılır. Bu metotta rakamlar benzediÄŸi bazı nesneler ile temsil edilir. ÖrneÄŸin;   
1 sayısı kaleme benzediÄŸi için kalemle özdeÅŸleÅŸtirilebilir.   
2 sayısı kuÄŸuya benzediÄŸi için kuÄŸuyla özdeÅŸleÅŸtirilir.   
3 sayısı martıya benzediÄŸi için martıyla özdeÅŸleÅŸtirilir.   
Sizde örnektekilerden farklı olarak size o sayıyı çaÄŸrıştıracak benzeÅŸmeler kurabilirsiniz. OluÅŸturduÄŸunuz benzeÅŸmeleri (özdeÅŸleÅŸmeleri) ise ezberlemeniz gerekir. Sayıların benzediÄŸi nesnelere göre bir özdeÅŸlik kuracağınız için ezberlemesi de hiç kuÅŸkusuz daha kolay olacaktır.    Bu metot az ve öz bilgiyi hafızaya almak için kullanılması gereken bir yöntemdir.
   5. Fonetik Alfabe Metodu:     
Buraya kadar size dört adet çeÅŸitli hafıza tekniklerinden bahsettik. Bir de öyle bir teknik var ki hepsinin en muhteÅŸemi ve en kullanışlısı olarak görülmektedir. Bu metotla hafızaya bilgileri çok kolay ve rahat bir ÅŸekilde alabileceksiniz. Bu yöntem hafıza uzmanları tarafından da en çok kullanılan yöntemdir. Bu yönteme “fonetik alfabe metodu” denmektedir.   
Bu metodun temeli isminden de anlaşılabileceÄŸi gibi yeni bir alfabe oluÅŸturmaya dayanır. Bu alfabeye de “fonetik hafıza alfabesi” ismi verilir.   
Fonetik hafıza metodu Wikelman´Ä±n 1948 yılında alfabedeki harflerle sayıları eÅŸleÅŸtirmesi sonunda keÅŸfettiÄŸi sayı-harf sistemine dayanmaktadır.   
Bu hafıza tekniÄŸinin diÄŸer hafıza tekniklerine göre daha avantajlı olmasının nedeni sayıların hatırlanmasında daha kullanışlı olmasıdır.   
Ä°simlerin Hafızaya Alınması:   
Ä°simleri hafızaya alabilmek için ÅŸu ilkeleri uygulamalısınız;   
1- Bugünden itibaren tanıştığınız herkesin ismini hatırlamak için her ÅŸeyi yapacağınıza söz verin.   
2- Ä°lk tanıştığınızda kiÅŸinin ismini doÄŸru duymaya özen gösterin. Hatta tekrar etmelerini saÄŸlayın. Mümkünse ona anlamını sorun.   
3- Onunla konuÅŸurken ismiyle hitap edin ve sürekli ismiyle hitap etmeye çalışın.   
4- Tanıştığınız kiÅŸinin ismiyle daha önce tanıştığınız bir kiÅŸiyi veya nesneyi, materyali baÄŸdaÅŸtırın.   
5- Kendinize bir defter tutun. Tanıştığınız kiÅŸilerin isimlerini o deftere yazın. Hatta benzeÅŸmelerini de yazın. Yeni yeni isimlere karşı tecrübe edinin.   
6- Ä°çinizden onun ismini tekrar edin.   
7- Tanıştığınız kiÅŸinin yüzüne bakın ve onu. Çok iyi tanıdığınız ve isme karşılık gelen biriyle özdeÅŸleÅŸtirin.
   Yabancı dildeki bir kelime ve anlamı nasıl hafızaya alınır?   
Hafızanıza alacağınız yabancı dildeki kelimeyi belirliyorsunuz. Yabancı dildeki kelimenin okunuÅŸuyla, anlamı arasında “güçlü hafıza teknikleri”nin ilkelerini uygulayarak bir çaÄŸrışım (baÄŸlantı, hikaye) kuruyorsunuz. Nasıl mı? Ä°ngilizce´de “yemek” kelimesinin karşılığı “eat” dır.    Ve telaffuz edilirken “it” ÅŸeklinde telaffuz edilir. Åžimdi bu kelimeyi ve anlamını hafızamıza alalım: “10 katlı evinizin balkonunda oturmuÅŸ yemek yerken sokaktan geçen bir itin zıplayarak yemeÄŸinizi kapıp kaçtığını ve yediÄŸini daha sonra it yemeÄŸimi yedi diye bağırarak aÄŸladığınızı hayal edebilirsiniz.”