|
Ä°ster tarih veya biyoloji çalışın, ister satranç veya tenis oynayın; yaptığınız iÅŸe konsantre olabilmek ve dikkat dağıtan ÅŸeylerden uzak durabilmek bir sanattır.Hepimizin farklı farklı konsantre olabildiÄŸi durumlar vardır. Åžöyle zamanın nasıl geçtiÄŸini anlamadığınız ve kendinizi kaybettiÄŸiniz hoÅŸlandığınız olayları bir düÅŸünün; bir sportif faaliyette bulunmak, bir müzik aleti çalmak, sevdiÄŸiniz bir oyunu oynamak gibi faaliyetler veya TAM BÄ°R KONSANTRASYON içinde olduÄŸunuzu düÅŸündüÄŸünüz diÄŸer durumlar.Peki diÄŸer zamanlarda ne oluyor?Zihniniz bir ÅŸeyden diÄŸerine kayıyorEndiÅŸeler zihninizi dağıtıyorDış etkenler farkında olmadan sizi ilgilendiÄŸiniz olaydan kopartıyorÄ°lgilendiÄŸiniz olay veya konu size sıkıcı ve zor gelmeye baÅŸlıyor.Unutmayın, KONSANTRASYON SÄ°ZÄ°N kontrolünüz altındadır ve bu bölüm konsantrasyonunuzu geliÅŸtirebilmeniz için gerekli olan bilgileri içermektedir.EN ÖNEMLÄ° FAKTÖR MOTÄ°VASYONKonsantrasyonunuzu etkileyen hayati ve en önemli faktör motivasyondur. Motivasyon bir ÅŸeyi yapmak için iyi ve gerçekçi bir nedeniniz olduÄŸuna inanmanızla ilgilidir.ÖrneÄŸin ertesi günü sabah saat 08:30’da önemli bir iÅŸ görüÅŸmesine veya mülakata gitmek için akÅŸam erken yatabilirsiniz. Ancak ertesi gün bir tatil günüyse, gece geç saate kadar tıka basa atıştırabilir, televizyon izleyebilir ve erken yatmayabilirsiniz. Tabi ÅŸüphesiz bunun sonucu olarak ertesi günü maksimum performansta bir zihne de sahip olmazsınız. Bu sonuç tamamen motivasyonla ilgilidir.KONSANTRASYON ile ilgili bu makaleyi NEDEN okuduÄŸunuzu bir kağıda yazmanız tam bu etapta sizin için iyi bir konsantrasyon egzersizi olabilir.SÄ°ZÄ°N motivasyonunuzun kaynağı nedir? Daha iyi konsantre olmanın size saÄŸlayacağı olası avantajlar nelerdir?SaÄŸlam bir nedeniniz veya amacınız yoksa konsantrasyona neden ihtiyacınız olsun ki?KONSANTRASYON ETKÄ°LEYEN ÖNEMLÄ° FAKTÖRLERSu KaybıVücuttaki diÄŸer organlardan farklı olarak, beynin büyük bir kısmını (yaklaşık tahminen % 90’ını) su oluÅŸturmaktadır. Vücuttaki su eksikliÄŸi kiÅŸide baÅŸ aÄŸrısı, yorgunluk ve çabuk sinirlenme gibi sonuçlara neden olmaktadır. Bu sonuçlardan her biri sizden konsantrasyonunuzu çalan, alıp götüren olaylardır.Toksinler (vücudunuzdaki zararlı maddeler)Herhangi bir iÅŸle uÄŸraşırken neler atıştırdığınız konsantrasyonunuzu etkileyen en önemli faktördür. YediÄŸimiz hafif hazır yemek ve çerezlerde en çok kullanılan 12 tehlikeli katkı maddesini içeren “kirli düzine” diye bir liste vardır. Bunlardan iki tanesi en çok dikkat etmemiz gereken maddelerdir. Çünkü bu iki tehlikeli madde her türlü gevrekte, gazlı içecekte, sakızda ve yediÄŸimiz birçok ÅŸekerlemede mevcuttur.1-) Mono Sodyum Glutamate (MSG) çeÅŸni ve tat artırıcı dünyada 1950’lerde kullanılmaya baÅŸlamıştır. Bu madde hemen hemen her türlü tuzlandırılmış çerezde, hazır yemeklerde, hazır çorbalarda, bisküvilerde, soslarda, et suyu veya et suyu bulyonlarında, konserve ton balıklarında, donmuÅŸ hazır yiyeceklerde mevcuttur. Åžeker pekmezi fermantasyonundan elde edilmesinden dolayı bu katkı maddesi migren, astım, egzema, barsak rahatsızlığı, kalp çarpıntısı, dalgınlık, unutkanlık, çabuk sinirlenme, rahatsızlık ve dikkatsizlik gibi durumlara sebep olur.2-) Aspartame suni tatlandırıcı ÅŸekerden yaklaşık 200 kat daha tatlıdır. Aspartame diyet içecekler, kalorisi düÅŸük yiyecek veya diyet tatlılar, sakızlar, pasta ve ÅŸekerlemeler dahil tam 9000 yiyecek ürününde kullanılmaktadır. Bu madde de baÅŸ aÄŸrısı, heyecan, çabuk sinirlenme, depresyon, uykusuzluk, yorgunluk, baÅŸ dönmesi, hazımsızlık ve çeÅŸitli alerjik reaksiyonlar gibi çeÅŸitli ÅŸikayetlere sebep olmaktadır. Ayrıca bu maddenin beyin tümörü oluÅŸmasına etkisiyle ilgili ön bulgular mevcuttur.KONSANTRASYONU ARTIRAN YÄ°YECEKLERKonsantrasyonu artırmanın bir yolu da probleme daha geniÅŸ bir açıyla yaklaÅŸmaktır. Hastalık kaynaklı nedenleri yok tamamen yok ettikten sonra diÄŸer fiziksel boyutlara da göz atmak gerekir.Dinlenin ve Enerji Åžarj Edin – uykusuzluk ve açlık konsantrasyonu yok eder; problem az beslenme ve az uyku ise, iyice dinlenin ve bir kase salata yiyin.Karbonhidratları Azaltın - bazı insanlar çok fazla rafine edilmiÅŸ karbonhidrat tükettiÄŸi zaman uykulu bir duruma girer. EÄŸer karbonhidratlara karşı hassassanız, öÄŸle yemeÄŸinde ekmeÄŸi azaltın ve biraz fazla protein ve sebze tüketin.DoÄŸal Tatlıları Kullanın – rafine ÅŸeker baÅŸlangıçta size enerji verse de, bir süre sonra çoÄŸu insanı zihinsel ve fiziksel olarak uyuÅŸuk bir duruma sokar. Gün içinde enerjiye ihtiyacınız varsa, çikolatalı bir gofret yerine bir portakal, elma veya muz yemenizi tavsiye ederiz.B Vitaminleri Alın – thiamine (bir B vitamini) seviyenizi artırarak konsantrasyonunuzu saÄŸlamak istiyorsanız, buÄŸday ekmeÄŸi, fındık, ceviz, fındık, fasulye, bezelye, süt, yaÄŸsız et, yeÅŸil yapraklı sebzeler, avakado, karnabahar ve ıspanak gibi yiyecekler yemelisiniz.Demir Oranına Dikkat – demir eksikliÄŸinin sebep olduÄŸu anemi, beyne kanın dolayısıyla oksijenin az gelmesi nedeniyle hafıza ve konsantrasyonu etkilemektedir. Demir kaplarda piÅŸirilmiÅŸ et, deniz ürünleri, brokoli gibi yiyecekler yiyin. Doktor tavsiyesi ile demir içeren vitaminler de kullanabilirsiniz.OMEGA 3 + E – Bebek ve çocuk uzmanı Profesör Robert Winston’un yaptığı bir araÅŸtırma, balıkyağının özellikle disleksi (öÄŸrenme bozukluÄŸu), egzama ve iletiÅŸim zorluÄŸu çeken çocuklar üzerinde olaÄŸanüstü etkileri olduÄŸunu ortaya çıkardı.BBC’de yayınlanan “Günümüzün ÇocuÄŸu” adlı belgeselde, Profesör Robert Winston davranış bozuklukları gösteren iki çocuÄŸa günlük olarak belli dozlarda Omega 3 yaÄŸ asidi içeren balıkyağı tabletleri vermiÅŸtir. Üç ay sonra her iki çocukta da önemli geliÅŸmeler gözlenmiÅŸtir. Saldırgan davranışlı olan çocuÄŸun bu durumu olumlu yönde deÄŸiÅŸirken, çekingen ve içine kapanık olan diÄŸer çocuÄŸun da dışa dönük bir hale geldiÄŸi görülmüÅŸtür. Bu çalışma balıkyağının birçok probleme çözüm olduÄŸunu ortaya koymuÅŸtur.KONSANTRASYON VE MÜZÄ°KÅžimdi gelelim enteresan bir konuya. TV’de, CD veya kaset çalarınızda dinlediÄŸiniz sözlü bir müzik SÖZ içerdiÄŸi için daha çok beynin SOL LOP’unu uyarmaktadır. KonuÅŸma, kelimeler ve sözlerle ilgilenen ve hoÅŸlanan beynin bu kısmıdır. Ancak sözler beynin renkli ve eÄŸlenceli SAÄž LOP’unu uyarmamaktadır. SaÄŸ lop ritmi ve müziÄŸi (özellikle de bazı özel sözsüz müzik ve ritimleri) seven taraftır. BahsedeceÄŸim, beynin her iki lopunu birlikte ve dengeli kullanmayı saÄŸlayan, özel müzikleri ve ritimleri sevmeseniz de, bundan böyle müziÄŸe, konsantrasyonu saÄŸlayan bir araç olarak bakmanızı istiyorum. Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi için aÅŸağıdaki “KONSANTRASYONU ARTIRAN ÖZEL MÜZÄ°KLER ve RÄ°TÄ°MLER” yazısına tıklayınız.KONSANTRASYONU ARTIRAN ÖZEL MÜZÄ°KLER ve RÄ°TÄ°MLERHAREKET VE ENERJÄ°Ä°nsan vücudu dinamik bir enerji akımıyla doludur. Özellikle öÄŸrenme tarzları kinestetik olan kiÅŸilerin konsantre olmakta zorlandıkları görülmektedir. Bu tip insanların öÄŸrenme sırasında hareket etmeleri ve öÄŸrendiklerini hareketlerle uygulamaları gerekmektedir.Beynin Enerji Noktalarına DokunmakNasıl Yapacaksınız: BaÅŸ parmağınızla ve iÅŸaret parmağınızla bir ‘C” harfi oluÅŸturun ve her iki parmağınızı hemen köprücük kemiÄŸinin altındaki göÄŸüs kemiklerinizin iki tarafının üzerine koyun. Parmaklarınızla nazikçe göÄŸsünüzün her iki kısmını yavaÅŸ yavaÅŸ 20 veya 30 saniye ovun. Bu ovma sırasında diÄŸer eliniz göbeÄŸinizin üzerinde dursun. Daha sonra ellerinizin yerini deÄŸiÅŸtirerek aynı hareketi iki veya üç kere tekrarlayın.Neye Yarar: sakin düÅŸünme, okuduÄŸunuz satırları takip edebilme, göz hareketlerini kontrol edebilme yeteneklerinizi geliÅŸtirir ve enerji seviyenizi yükseltir.Yatay 8’ler YapmakNasıl Yapacaksınız: Bir elinizi yüzünüzün önünde ileriye doÄŸru tam karşıya uzatın ve baÅŸ parmağınız yukarıyı gösterecek ÅŸekilde açık tutarak elinizi yumruk yapın. Gözleriniz baÅŸ parmağınızı dikkatle takip ederken, yavaÅŸ yavaÅŸ her bir yuvarlağı elinizin baÅŸlangıç noktasına göre iki ayrı tarafta olacak ÅŸekilde yavaÅŸ yavaÅŸ yatay bir sekiz oluÅŸturun. Bu hareketi iki veya üç kere tekrarlayın. Daha sonra aynı hareketi diÄŸer kolunuzla ve elinizle yapın.Neye Yarar: okuma, hızlı okuma, yazma, el ve göz koordinasyonu yeteneklerinizi geliÅŸtirir.DüÅŸünme Noktalarını HareketlendirmekNasıl Yapacaksınız: baÅŸ ve iÅŸaret parmağınızla nazikçe dairler çizerek başınızı ovunuz. Bu ovma iÅŸine kulaklarınızın dış kısmından baÅŸlayarak başınızın tepe noktasına kadar yavaÅŸ yavaÅŸ ilerleyiniz. Daha sonra ovma iÅŸine alnınızın iki tarafından tepeye doÄŸru da yapınız. Bu uygulamayı iki veya üç kere tekrarlayınız.Neye Yarar: heceleme, kendi kendinin farkında olma, kısa-süreli hafıza geliÅŸimi, dikkatli dinleyebilme ve soyut düÅŸünebilme yeteneklerinizi geliÅŸtirir.Çapraz EÄŸilmeNasıl Yapacaksınız: Ayakta durun. Önce yavaÅŸça eÄŸilerek sol elinizle saÄŸ dizinize dokunun ve doÄŸrulun, sonra saÄŸ elinizle sol dizinize dokunun ve doÄŸrulun. Bu hareketi 10 veya 15 kere tekrarlayın.Neye Yarar: okuma, yazma, dinleme, hafıza ve koordinasyon yeteneklerinizi geliÅŸtirir. Bu egzersiz beyninizin her iki lopunu aynı anda aktif hale getirir.KONSANTRASYON Ä°ÇÄ°N ZÄ°HÄ°NSEL STRATEJÄ°LER“Gitme, Buraya Gel” StratejisiBu stratejiyi mutlaka uygulamalısınız. DüÅŸüncelerinizin ilgilendiÄŸiniz konudan baÅŸka bir noktaya kaydığını hissettiÄŸiniz anda, “Bir dakika, hiçbir yere gitme, buraya gel” deyin kendi kendinize.ÖrneÄŸin tam ders çalışırken aklınıza aldığınız baÅŸka bir not veya bir ödev, kız veya erkek arkadaşınız, veya karnınızın biraz aç olduÄŸu veya bir ÅŸeyler atıştırma gibi düÅŸünceler gelebilir. Böyle bir durumda hemen kendi kendinize, “hiçbir yere gitme, buraya gel” deyin. Ve hemen ilgilenmeniz gereken konuyu düÅŸünerek, konuyla ilgili kendi kendinize birkaç soru sorun ve bunları cevaplamaya çalışın. Konuyla ilgili en son bölümün kısa bir özetini düÅŸünün. Veya konunun ana baÅŸlıklarını ÅŸöyle bir hatırlamaya çalışın ve elinizden geldiÄŸince dikkatinizi ilgilendiÄŸiniz konuya toplamaya çalışın.Dikkatinizi dağıtan konudan uzaklaÅŸmak için kesinlikle o konuyu düÅŸünmemeyi düÅŸünmeyin. Çünkü bu durum gittikçe daha çok dikkatinizin dağılmasına sebep olur. Bir ÅŸeyi düÅŸünmemeye çalışmak, onun daha çok düÅŸünülmesine sebep olur. “Åžimdi fil düÅŸünmeyeceÄŸim” diye bir düÅŸünün bakalım ne olacak. Åžüphesiz hemen aklınıza bir fil gelecektir. Unutmayın, “fil düÅŸünmemeliyim” diye düÅŸünmek aklınıza filin gelmesini saÄŸlamaktan baÅŸka bir iÅŸe yaramaz.Problemleri ve Dikkat Dağıtan Åžeyleri DüÅŸünme ZamanıAraÅŸtırmalar, endiÅŸeleri ve problemleri için özel bir zaman ayıran insanların dört hafta içinde daha önceki durumlarına göre endiÅŸeleri için yüzde 35 daha az düÅŸündüklerini göstermektedir.1. Konsantrasyonunuzu bozan ve sık sık aklınıza gelen konuları düÅŸünmek için kendinize özel bir zaman ayırın.2. Dikkatinizi dağıtan bir konunun farkına vardığınızda, bu konuyu düÅŸünmek için özel bir zamanınız olduÄŸunu kendinize hatırlatın.3. Dikkatiniz dağıldığında ayrıca “bir dakika, hiçbir yere gitme, buraya gel” deme stratejinizi de kullanın.4. Konsantrasyonunuzu bozan ve sık sık aklınıza gelen konuları düÅŸünmek için ayırdığınız özel zamanı mutlaka bu iÅŸ için kullanın.Ayrıca özel olarak ayırdığınız zamanda düÅŸünmek üzere, zihninizi dağıtan ÅŸeyleri not alın. Bu amaç için özel bir not defteri tutun. Not aldığınız konuları bu amaçla ayırdığınız özel zamanda mutlaka düÅŸünün. Giderek zaman içinde bu konuların azaldığını fark edeceksiniz.ENERJÄ° SEVÄ°YENÄ°ZÄ° YÜKSELTÄ°NEnerji seviyenizin ne zaman zirvede, ne zaman en aÅŸağılarda olduÄŸunu tespit edin. Deneme yanılma yoluyla günün hangi zamanlarında enerji seviyenizin yüksek olduÄŸunu ve kolayca konsantre olduÄŸunuzu, ne zamanlar enerji seviyenizin düÅŸük olduÄŸunu ve konsantre olmakta zorlandığınızı belirlemeye çalışın. Zorlandığınız konuları enerji seviyenizin yüksek olduÄŸu anlara kaydırmak iyi bir stratejidir. Bunun yanında kolayınıza gelen konuları düÅŸük enerji seviyeli zamanlarınıza kaydırın.ÇoÄŸu öÄŸrenci zorlandığı konuları genellikle en sona bırakmaktadır. Günün geç saatlerine kalan bu konular doÄŸal olarak yorulmuÅŸ olan öÄŸrencinin enerji seviyesinin en düÅŸük olduÄŸu anlara rastlamaktadır. Bu uygulama yanlış bir stratejidir. Zor konular yüksek enerjili zamanlarda çalışılmalıdır. Sadece bu strateji bile konsantrasyonunuzun artması için yeterlidir.KONSANTRASYON Ä°ÇÄ°N NEFES ALMAKYoÄŸunlaÅŸmanız gereken bir konuya baÅŸlayacağınız zaman, daha önceden konsantre olmakta zorlanmadığınız bir anı aklınıza getirin. Kendinizin yine böyle bir anda olduÄŸunu düÅŸünün.Ayrıca baÅŸlangıçta nefes almaya odaklanmak ve derin derin nefes almak bedenin dinlenmesini, zihnin ise enerji dolmasını saÄŸlar. Derin derin nefes almak zihin ve beden senkronizasyonunu saÄŸlar ve sizi stresten uzak tutar.1. Rahat bir konumda olun.2. YavaÅŸ yavaÅŸ (mümkünse burnunuzla) nefes alın. Sırayla önce göÄŸsünüzün alt kısmını, sonra orta ve üst kısmını aldığınız nefesle doldurun. YavaÅŸ yavaÅŸ nefes aldığınızdan emin olun. Bu süreç yaklaşık 8 – 10 saniye olsun.3. Konsantre olduÄŸunuz bir anınızı düÅŸünerek nefesinizi içinizde bir veya iki saniye tutun.4. Sonra rahat ve sakin bir ÅŸekilde nefesinizi verin.5. Birkaç saniye durun ve aynı derin nefes alıp verme iÅŸlemini tekrar edin.6. Bu iÅŸlemi yaparken başınızın döndüÄŸünü hissederseniz nefes alıp vermeyi çok yoÄŸun yapıyorsunuz demektir. Bu gibi durumlarda yavaÅŸlayın.7. Aynı zamanda kendinizin ılık ve sakin bir deniz kenarında olduÄŸunu düÅŸünün. Veya dalgaların üzerinde batmadığınızı ve nefes alıp, verdiÄŸinizde dalgaların üzerinde nazik bir ÅŸekilde yükselip indiÄŸinizi hayal edin.Bu egzersizin amacı sizi stresten uzak tutmaktır. Stresli olduÄŸumuz durumlarda beynin bazı kısımları aktif olmadığı için daha az zeki oluruz. Bu egzersizi her çalışma öncesi yapın.www.konsantrasyon.com
|
