hd porno porno hd porno porno

Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču

2.405 okundu

Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču (DEHB)

Erken ├žocukluk d├Âneminde ba┼člayan ve bireyin geli┼čim d├╝zeyine uygun olmayan, dikkati toplama ve s├╝rd├╝rme, a┼č─▒r─▒ hareketlilik ve atakl─▒kla kendini g├Âsteren bir sorundur. Bu ├žocuklarda geli┼čimsel olarak ├╝├ž temel sorunu ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Bunlar;Dikkati toplama ve s├╝rd├╝rmede zorluk (dikkat eksikli─či),

  • Kendini kontrol etmede g├╝├žl├╝k(a┼č─▒r─▒ hareketlilik),
  • Davran─▒┼člar─▒nda ya da d├╝┼č├╝ncelerinde atakl─▒k ve d├╝rt├╝sellik durumlar─▒d─▒r

DEHB, erken ├žocukluk d├Âneminde ba┼člay─▒p ya┼čam boyu devam eden ├Ânemli bir sorundur. Bu sorun, okul ├ža─č─▒ ├žocuklar─▒nda %5-10 oran─▒nda g├Âr├╝lmekte ve erkek ├žocuklarda k─▒zlara oranla daha s─▒k g├Âr├╝lmektedir. Her sosyo-k├╝lt├╝rel ve ekonomik yap─▒da g├Âr├╝len bu sorunun g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒na g├Âre, her s─▒n─▒fta en az bir ├Â─črencide olabilece─či varsay─▒lmaktad─▒r.

  1. A) Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─čunun Belirtileri

Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču (DEHB) olan ├žocuk ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre;

  • K─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒r, a┼č─▒r─▒ hareketlidir, yerinde oturmakta g├╝├žl├╝k ├žeker,
  • ├çok konu┼čur, s─▒kl─▒kla ne s├Âylendi─čini dinlemez, Kendine s├Âylenileni dinlemiyormu┼č izlenimi verir, s─▒n─▒fta sorulara s─▒ras─▒n─▒ beklemeden cevap verir, y├Ânergeleri (kendisinden istenilenleri) takip etmede g├╝├žl├╝k ├žeker,
  • Sessizce oynamada g├╝├žl├╝─č├╝ vard─▒r,
  • Oyunlar─▒nda s─▒ras─▒n─▒ beklemekte g├╝├žl├╝k ├žeker,
  • Bir etkinlikten di─čer etkinli─če kayar
  • Dikkatini s├╝rd├╝rmede g├╝├žl├╝k ├žeker, dikkati ├žabuk da─č─▒l─▒r,
  • S─▒kl─▒kla bir ┼čeylerini kaybeder,
  • Tehlikeli etkinliklerle u─čra┼č─▒r, sonunu d├╝┼č├╝nmeden hareket eder.

DEHBÔÇÖnun belirtileri bireyden bireye farkl─▒l─▒k g├Âstermesine ra─čmen, temelde sorunlar─▒ ayn─▒d─▒r. Bu bireylerin ya┼č ve zek├ó d├╝zeyine g├Âre dikkat s├╝releri daha k─▒sad─▒r. Bu durum ├žocu─čun, aile ve okul ya┼čant─▒s─▒nda ├Ânemli sorunlar─▒ beraberinde getirmektedir.

Dikkat ve a┼č─▒r─▒ hareketlilik sorunu olan bireyler, ├Â─črenme ve sosyal ili┼čkilerde problem ya┼čamaktad─▒rlar. Bu ├žocuklar─▒n uygun tedavi ve e─čitim hizmetlerinden yararlanmalar─▒ sa─članmazsa d├╝┼č├╝k okul ba┼čar─▒s─▒, s─▒n─▒f tekrar─▒, zay─▒f akran ve aile ili┼čkileri, kayg─▒ ve depresyon, sald─▒rganl─▒k, davran─▒┼č sorunlar─▒, su├žluluk, erken madde kullan─▒m─▒ sorunlar─▒ g├Âr├╝lebilmektedir.

Bu ├žocuklar okulda genellikle yaramaz, tembel, s─▒ra d─▒┼č─▒ ÔÇŽ vb. olarak nitelendirilmektedir. Bu etiketleme, ├žocuklar─▒n kendini k├Ât├╝ g├Ârmelerine ve ├Âzg├╝venlerinin d├╝┼čmesine sebep olmaktad─▒r. DEHB olan bireyler, dikkat ve kontrol├╝n├╝n gerekti─či durumlarda (├Â─črenme ve g├Ârevlerde) g├╝├žl├╝k ├žekerler. Bu bireylerin a┼č─▒r─▒ hareketli ve atak olmalar─▒, dikkatlerini bir noktaya toplamalar─▒n─▒ zorla┼čt─▒rarak beceri d├╝zeylerini olumsuz etkilemektedir.

  1. B) Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─čunun Olas─▒ Nedenleri;

Bu sorunun nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Ancak, psiko-sosyal, biyolojik ve genetik fakt├Ârlerin etkili oldu─ču varsay─▒lmaktad─▒r. Dikkat eksikli─či sorununa, varolan yap─▒sal ├Âzellikleri yan─▒nda olumsuz ya┼čam ko┼čullar─▒ ve aile tutumlar─▒ da katk─▒da bulunabilmektedir.

Belirtileri erken ya┼čta g├Âzlenmeye ba┼člansa bile, dikkat toplama ve s├╝rd├╝rme sorunlar─▒ genellikle ilk├Â─čretimden itibaren fark edilmeye ba┼članmakta ve tan─▒ konulmaktad─▒r. Bu d├Ânemde ├žocuktan, bir konuya dikkatini toplamas─▒ ve ba┼čar─▒, belli bir s├╝re yerinde oturmas─▒ ve dinlemesi beklenmektedir. Bu becerilerde sorunu olan ├Â─črenciler de ise, s├╝rekli her ┼čeyi erteleme, hatal─▒ ve plans─▒z tamamlanmam─▒┼č ev ├Âdevi yapma, problemi ├žabuk ├ž├Âzmeye ├žal─▒┼čma, ya da s├Âylenenleri unutma ve davran─▒┼člarda a┼č─▒r─▒ hareketlilik ├Âzellikleri g├Âr├╝lmektedirler.

C) Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču Olan ├çocuklar─▒n Te┼čhisi;

Dikkat eksikli─či hiperaktivite bozuklu─ču te┼čhisi; t─▒bbi, psikolojik ve e─čitsel de─čerlendirme sonu├žlar─▒na g├Âre ├žocuk-ergen ruh sa─čl─▒─č─▒ ve hastal─▒klar─▒ klini─činde konulur. T─▒bbi tan─▒ dikkate al─▒narak, rehberlik ve ara┼čt─▒rma merkezlerindeki psikolojik ve e─čitimsel de─čerlendirmeye g├Âre ├žocu─čun e─čitimsel gereksinimlerine karar verilerek e─čitim program─▒ d├╝zenlenmektedir.

  1. D) Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču Olan ├çocuklar─▒n E─čitimi;

Dikkat eksikli─či ve hiperkativite bozuklu─ču olan ├žocuklar, ├Âzel gereksinimli ├Â─črenciler kapsam─▒na girmektedir. ├ľzel gereksinimli ├Â─črencilerin e─čitiminde, ├Âzel e─čitim ├Ânlemlerinin al─▒nmas─▒ gerekmektedir. Bu sorunu olan ├Â─črencilerin e─čitimi, ├Âzel e─čitim ilke, y├Ântem ve tekniklerine g├Âre yap─▒lmal─▒d─▒r.

DEHB olan ├žocuklar─▒n e─čitiminde izlenecek y├Ântem ┼ču ┼čekildedir;

  • DEHB tan─▒s─▒n─▒n konulmas─▒,
  • Bu tan─▒ya g├Âre, ─░l/il├že Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezi b├╝nyesinde kurulmu┼č olan ÔÇťe─čitsel tan─▒lama, izleme ve de─čerlendirme ekibiÔÇŁ taraf─▒ndan ├Â─črencinin ├Âzel gereksinimleri belirlenerek ÔÇťe─čitsel y├ÂneltmeÔÇŁ karar─▒n─▒n al─▒nmas─▒,
  • Bu karar─▒n ÔÇťyerle┼čtirme karar─▒ÔÇŁ i├žin, ÔÇťil ├Âzel e─čitim hizmetleri kurulunaÔÇŁ sunulmas─▒,
  • ─░l ├Âzel e─čitim hizmetleri kurulunun, ├Â─črencinin ihtiya├žlar─▒ oran─▒nda ├Âzel e─čitim ├Ânlemlerini ÔÇťyerle┼čtirme karar─▒ylaÔÇŁ okuluna iletilmesi.

Dikkat ve hiperaktivite bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n e─čitiminde, t─▒bbi ve psiko-sosyal desteklerle birlikte e─čitsel d├╝zenlemeleri i├žeren ├žok y├Ânl├╝ bir program─▒n haz─▒rlanmas─▒ gerekmektedir. Bu program, DEHB olan ├Â─črencilerin okul ba┼čar─▒s─▒ ile sosyal uyum d├╝zeylerini y├╝kseltmektedir. Bu program─▒n i├žeri─či;

  • ├ľ─čretmen, okul personeli ve akran e─čitimi ile birlikte aile e─čitimini,
  • Uzman hekim taraf─▒ndan gerekli g├Âr├╝ld├╝─č├╝ taktirde ila├ž tedavisiyle desteklenmesini,
  • E─čitim-├Â─čretim ortamlar─▒ ve programlar─▒n─▒n yap─▒land─▒r─▒lmas─▒n─▒,
  • Dikkat toplama e─čitimini,
  • Sosyal beceri e─čitimini,

kapsamaktad─▒r.

Bu ├Â─črencilerin e─čitim-├Â─čretim s├╝recinde; ana-baba, ├Â─čretmenler(s─▒n─▒f ├Â─čretmeni, ├Âzel e─čitim ├Â─čretmeni ve bran┼č ├Â─čretmenleri), okul psikolojik dan─▒┼čman─▒ ve ├žocuk-ergen ruh sa─čl─▒─č─▒ uzman─▒ s├╝rekli ileti┼čim i├žinde bulunmal─▒d─▒rlar. ├ľ─črencinin, geli┼čim ve disiplin alanlar─▒ndaki de─či┼čmeler s├╝rekli izlenerek de─čerlendirilmelidir.

DEHB olan ├Â─črencilerin e─čitiminde, ÔÇť├ľ─črenci-Aile-├ľ─čretmenÔÇŁ ihtiya├žlar─▒na g├Âre, hedeflenen ama├žlar do─črultusunda ÔÇťBireyselle┼čtirilmi┼č E─čitim Program─▒ (BEP)ÔÇŁ haz─▒rlanmal─▒d─▒r.

  1. E) Dikkat ve Hiperaktivite Bozuklu─ču Olan ├çocuklar─▒n Anne-Babalar─▒na Y├Ânelik ├ľneriler;
  • Bu ├žocuklar─▒n e─čitim ve tedavisinde erken tan─▒ ├žok ├Ânemlidir.
  • ├çocu─čun e─čitim ve tedavisi, aile-okul-hekim i┼čbirli─či i├žinde y├╝r├╝t├╝lmelidir.
  • ├çocu─čun e─čitiminde kaydetti─či geli┼čmeler i├žin, s─▒n─▒f ├Â─čretmeni ve okul psikolojik dan─▒┼čman─▒ ile ileti┼čim halinde bulunulmal─▒d─▒r.
  • T─▒bbi olarak ÔÇťDikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču (DEHB)ÔÇŁ tan─▒s─▒ alm─▒┼č ├žocuk i├žin, il/il├žede bulunan Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezi M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne ba┼č vurulmal─▒d─▒r,
  • Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezi M├╝d├╝rl├╝─č├╝nce de─čerlendirilen ├žocu─čun desteklenmesi i├žin al─▒nacak e─čitim ├Ânlemleri ve izlenecek yol ─░l Milli E─čitim M├╝d├╝rl├╝─č├╝ b├╝nyesinde bulunan ├ľzel E─čitim Hizmetleri KuruluÔÇÖnca belirlenecek ve okuluna bildirilecektir. Bu ├Ânlemlerin okulda uygulanmas─▒nda ailenin de rol almas─▒na imkan verilecektir.
  • Bu ├žocuklar a┼č─▒r─▒ hareketlilik ve dikkat sorunlar─▒ndan dolay─▒ daha fazla yeti┼čkinlerin kontrol├╝ne gereksinim duyarlar ancak bu kontrol ├žocuktan gelen mesajlara duyarl─▒ olunarak ve ├žocu─ča bask─▒ yap─▒lmadan sa─članmal─▒d─▒r,
  • ├çocukla ├žat─▒┼čma ve g├╝├ž m├╝cadelelerine girmemek i├žin, cezaland─▒r─▒c─▒ ve tutars─▒z disiplin anlay─▒┼č─▒ yerine ├žocu─čun olumlu davran─▒┼člar─▒n─▒ ├Âd├╝llendirici ve s─▒n─▒rlar─▒ belirleyici bir disiplin anlay─▒┼č─▒ benisenmelidir,
  • ├çocukla kurulan ileti┼čimde mesajlarda kesin s─▒n─▒rlar olmal─▒d─▒r. Kurallar ve beklentiler hakk─▒nda a├ž─▒k mesajlar (hay─▒rÔÇÖ─▒n anlam─▒ hay─▒r olmal─▒d─▒r) verilmelidir. Mesajlar ki┼čili─če y├Ânelik de─čil davran─▒┼č ├╝zerine y├Âneltilmeli, do─črudan ve belirgin ifadeler kullan─▒lmal─▒, istendik davran─▒┼člar ├Âvg├╝lerle desteklenmelidir,
  • ├çocuktan bir g├Ârevi yerine getirmesi istenirken, s─▒k tekrarlama ve hat─▒rlatma k─▒s─▒r d├Âng├╝s├╝ne girilmemelidir. S├Âylenilenin anla┼č─▒l─▒p-anla┼č─▒lmad─▒─č─▒n─▒, duyulup duyulmad─▒─č─▒n─▒ ├žocu─čun kendi s├Âzc├╝kleriyle tekrar etmesi (s├Âzel mesaj─▒n tekrar─▒) istenmelidir. ├çocuktan bir ┼čey istenilirken ├žocu─čun dikkati ├žekilmeli, g├Âzlerinin i├žine bak─▒lmal─▒ ve basit, anla┼č─▒l─▒r isteklerde bulunulmal─▒d─▒r.
  • ├çocu─čun hevesini artt─▒rmak i├žin cesaretlendirici/y├╝reklendirici (├Âdev yaparken, oluyor veya yapabiliyorsun) mesajlar kullan─▒lmal─▒d─▒r. Bu mesajlar ├žocu─čunuzun daha ├žok sorumluluk almas─▒nda etkili olacakt─▒r. Bu mesajlar geli┼čmeyi, ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒, i┼čbirli─čini, istendik davran─▒┼člar─▒n kazan─▒lmas─▒n─▒ destekleyecektir,
  • ├çocu─ča ne yapmamas─▒ndan ├žok ne yapmas─▒ gerekti─či s├Âylenmeli ve g├Âsterilmelidir. Nas─▒l davranmas─▒ konusunda model olunmal─▒d─▒r. Ba─č─▒ms─▒z ba┼četme becerisinin kazand─▒r─▒lmas─▒ yada ├žocu─čun istenmeyen davran─▒┼č─▒n─▒n ard─▒ndan, do─čru davran─▒┼č─▒n ├Â─čretilmesi i├žin ├Ârnek olunmal─▒, tekrar denemesine izin verilmelidir. Nas─▒l yapacaklar─▒ g├Âsterilerek hatalar─▒n─▒ d├╝zeltme konusunda yard─▒m edilmelidir,
  • ├çocuk istenmeyen davran─▒┼č─▒ devam ettirmekte direnirse, s─▒n─▒rlanm─▒┼č se├ženeklerden (Topunla evin i├žinde de─čil, ├Ân veya arka bah├žede oynayabilirsin) olu┼čan mesaj iletilmelidir. ├çocu─čunuz s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č se├žene─če tamam dedi─či halde bunu uygulamazsa kurallar─▒ destekleyen mant─▒ksal bir sonu├ž (davran─▒┼č┼čal sonu├ž) ├Ânerilebilir (Topunla evin i├žinde de─čil, ├Ân veya arka bah├žede oynayabilirsin denildi─či halde buna uymad─▒ysa bir s├╝re i├žin topunu al─▒nabilir).
  • Aile i├žindeki davran─▒┼č kurallar─▒ a├ž─▒k├ža ve k─▒saca belirlenmeli, ├žocu─ča kurallar net olarak a├ž─▒klanmal─▒d─▒r. ├çocuk, kurallara uydu─ču zaman ├Âd├╝llerin, kurallar─▒ ihlal etti─či zaman ise sonu├žlar─▒n neler olaca─č─▒n─▒ ├Ânceden bilmelidir. Bu kurallar yaz─▒lmal─▒ ve sonu├žlar─▒ ├žocu─čun kolayl─▒kla g├Ârebilece─či bir yere as─▒lmal─▒ veya yap─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Okul ├Âncesi ├žocuklar i├žin ise; yaz─▒ yerine resimler ├žizilmelidir.
  • ├çocuk i├žin g├╝nl├╝k bir program yap─▒lmal─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ bu sorunu olan ├žocuklar─▒n, y├Ânlendirilmeye ihtiya├žlar─▒ vard─▒r. Belirli bir s─▒rada yapmas─▒ gereken i┼čler varsa, neyi ne zaman yapaca─č─▒n─▒ programa bakarak saptayacakt─▒r. E─čer programda bir de─či┼čiklik olacaksa ona ├Ânceden haber vermek gerekir. Haz─▒rlanan program bir tahtaya veya ka─č─▒da yaz─▒lmal─▒ ve ├žocu─čun g├Ârebilece─či bir yere as─▒lmal─▒d─▒r. Ailelerin ├žocuklar─▒ i├žin haz─▒rlayabilecekleri bir ├Ârnek program a┼ča─č─▒da verilmektedir:

 

├ľrnek G├╝nl├╝k Program

FAAL─░YETLER ├ľdevler Televizyon ─░zlemek Arkada┼člar─▒yla oyun oynamak M├╝zik aleti ├žalmak
ZAMAN 17:00      
S├ťRE 30 dk. ┬á ┬á ┬á
ZAMAN        
S├ťRE ┬á ┬á ┬á ┬á
ZAMAN        
S├ťRE ┬á ┬á ┬á ┬á

 

  • ├çocu─čun olumlu davran─▒┼člar─▒ ├Âd├╝llendirilmeli (├Âvg├╝yle, g├╝zel c├╝mlelerle, g├╝l├╝mseyerek ve s─▒rt─▒n─▒ s─▒vazlayarak) kabul edilebilir d├╝zeydeki olumsuz davran─▒┼člar─▒ ise g├Ârmezlikten Arka arkaya yap─▒lan olumsuz davran─▒┼člardan baz─▒lar─▒ g├Ârmezden gelinerek ├žocu─ča s─▒k├ža hay─▒r demekten veya yapma demekten ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r.
  • ├çocu─čun ders ├žal─▒┼č─▒rken d├╝zenli olarak ayn─▒ yerde olabilece─či bir ├žal─▒┼čma k├Â┼česi d├╝zenlenmelidir. Bu yer g├╝r├╝lt├╝l├╝ bir pencere ├Ân├╝ ya da evin salonu veya oturma odas─▒ gibi hareketli bir yer olmamal─▒d─▒r. Ancak ayd─▒nl─▒k ve sessiz bir k├Â┼če tercih edilmelidir.
  • ├çocu─čun bo┼č zamanlar─▒n─▒ de─čerlendirmek i├žin, ona ├Âzel zaman ayr─▒lmal─▒d─▒r. Bu zaman diliminde ├žocukla birlikte hikaye okuyabilir, k├╝t├╝phaneye gidebilir (ilgilerine g├Âre kitap se├žimi), spor yapabilir (ko┼ču, y├╝zme, bisiklet, bal─▒k avlama, futbol), hobiler (yemek pi┼čirme, el i┼čleri) ve oyunlar (bilgisayar, dama, satran├ž, lego, ak─▒ll─▒ d├╝─čmeler, bulmacalar, resimdeki yanl─▒┼čl─▒klar─▒ bulma, noktalar─▒ birle┼čtirme ve labirent) oynayabilirsiniz. ├çocu─ča sevginizi ve ilgilinizi g├Âstermek i├žin ona sar─▒larak, dokunarak, ok┼čayarak fiziksel temas sa─članmal─▒d─▒r.
  • ├çocu─čun arkada┼čl─▒k ili┼čkileri g├Âzlenmelidir. ├çocu─čun sosyal becerilerinin geli┼čimi i├žin arkada┼člar─▒ ile oyun oynamas─▒ desteklenmeli, oyun arkada┼člar─▒ tan─▒nmal─▒ ve olumlu arkada┼č ili┼čkileri peki┼čtirilmelidir. Arkada┼čl─▒k ili┼čkilerini s├╝rd├╝rme becerilerini geli┼čtirmek i├žin ona ├Ârnek olunmal─▒ ve arkada┼č─▒ rol├╝ne girerek al─▒┼čt─▒rmalar yap─▒lmal─▒d─▒r.

├çocu─čun sadece ba┼čar─▒s─▒z oldu─ču alanlar ├╝zerinde durulmas─▒ yerine, ilgili ve ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču alanlar belirlenerek, bu alanlardaki ba┼čar─▒s─▒n─▒n desteklenmesi, ba┼čar─▒dan zevk almas─▒n─▒n sa─članmas─▒ ve bu alanlar arac─▒l─▒─č─▒yla bir yandan ba┼čar─▒ duygusunu ya┼čarken ├Âte yandan da kendini kontrol edebilmeyi ├Â─črenmesine yard─▒mc─▒ olunmas─▒ yararl─▒ olacakt─▒r.

F- Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču (DEHB) Olan ├çocuklar─▒n Gelece─či┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Toplumda, bu sorunun ya┼č ilerledik├že kendili─činden azalaca─č─▒ ve ge├žece─čine ili┼čkin yayg─▒n kan─▒lar bulunmaktad─▒r. Bu sorunun gidi┼čat─▒ farkl─▒ ki┼čilerde farkl─▒ seyirler g├Âstermektedir. Bu sorun, yard─▒m al─▒nmad─▒─č─▒ ve ├žocu─ča iyi rehberlik yap─▒lmad─▒─č─▒ taktirde:

  • Duygusal ve sosyal problemleri de beraberinde getirmektedir;
  • Ya┼č ilerledik├že su├ž i┼čleme, madde ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, ki┼čiler aras─▒ ili┼čki sorunlar─▒ g├Âr├╝lme olas─▒l─▒─č─▒ artmaktad─▒r.

Bu sorunu olan ├žocuklar─▒n ├žo─čunda ileriki ya┼člarda da sorunlar─▒n─▒n azalarak devam etti─či belirlenmi┼čtir. Yeti┼čkin ya┼čamda hareketlilik azalmakta, huzursuzluk ve dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ ise k─▒smen devam etmektedir.

Unutmay─▒n yaln─▒z de─čilsiniz ve her zoru yenmenin ya da ba┼č etmenin bir yolu vard─▒r.

dka danismanlik

DKA E─×─░T─░M DANI┼×MANLIK┬á
─░STANBUL – KARTAL

%d blogcu bunu be─čendi: