| Bebeklerin Dil GeliÅŸimi |
|
|
0 - 12 AYLAR ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ( 0 – 1 YAÅž )
Bebek aÄŸlama, hapşırma, öksürme gibi doÄŸal sesler çıkarır. Bebekle konuÅŸulduÄŸu zaman yada ÅŸarkı söylendiÄŸinde vücuduyla tepki verir. (solunum hızında deÄŸiÅŸme, göz hareketlerinde deÄŸiÅŸme) Oyuncakla ses çıkarıldığında sese vücudu ile tepki verir. (madde birdeki gibi) Sesin geldiÄŸi yöne bakar veya sese tepki olarak vücut hareketlerini deÄŸiÅŸtirir. KonuÅŸarak veya hareketle onun dikkatini çekmeye çalışan kiÅŸiye bakar. YetiÅŸkin sesine vücut hareketleri ile veya aÄŸlıyorsa susarak tepki gösterir. ÇeÅŸitli rahatsızlıklara karşı farklı ÅŸekillerde aÄŸlar. YetiÅŸkinin gösterdiÄŸi ilgiye gülümseyerek cevap verir. Başını çevirerek sesi takip eder. Sesin geldiÄŸi yöne doÄŸru başını çevirerek sesin kaynağını arar. Haz aldığı durumlarda gığıldar (mutlu sesler çıkarır). YetiÅŸkin sesine tepki olarak kendi sesini tekrarlar.
Sesli güler. İlgi gösterildiÄŸinde ses çıkararak tepki verir. Kendi ellerine bakar, sık sık gülümser ve sesler çıkarır. BaÅŸkası tarafından tekrarlandığında kendi seslerini çıkarmaya devam eder. Aile arasında olduÄŸunda gülümseyerek, ses çıkararak veya aÄŸlıyorsa susarak tepki gösterir. Anlaşılmaz sözler söyler (hece serileri gibi). BaÅŸkalarının iadelerini gülerek tepki verir. Aynadaki görüntüsüne gülümser ve sesler çıkarır. YetiÅŸkinin yüz kısımlarına (saç,burun,göz) hafifçe vurur ve çeker. Tanıdığı kimselere doÄŸru uzanır. aynadaki görüntüsüne veya baÅŸka bebeklere uzanır veya elleriyle vurur. Eline aldığı nesneleri bilinçsizce sallayarak ve sıkarak sesler çıkarır. MüziÄŸe tepki olarak sesler çıkarır. Kendisi ile 2-3 dakika ilgilenildiÄŸi zaman sık sık göz kontağı kurar. Tek heceler söylemeye baÅŸlayabilir. (ba, de, ma, da gibi) Dikkat çekmek için sesler çıkarır. Taklitle 2-3 defa aynı heceleri söyler. (ma-ma-ma gibi)Ce-cee oyununu taklit eder. YetiÅŸkini taklit ederek el çırpar. YetiÅŸkini taklit ederek baÅŸ baÅŸ yapar. Yapılan hareketlere el hareketleriyle karşılık verir. Dört veya daha fazla deÄŸiÅŸik ses çıkarır. KonuÅŸanlara bakarak konuÅŸulanı takip eder.Tanıdığı kiÅŸilere sarılır, elleri ile vurur ve öper. El hareketleri ile verilen basit emirleri yerine getirir (gel-git veya tel sarar gibi). “hayır” denildiÄŸinde yapmakta olduÄŸu iÅŸi yapmayı durdurur (%75 oranında). Tanıdığı nesnenin ismi söylendiÄŸinde ona bakar. (mama, baba)İsmi ile çaÄŸrıldığı zaman bakarak veya uzanarak (kucak için) tepki gösterir. Basit sorulara tepki olarak hareket eder. (ör: topun nerede?) Vücut kısımlarının birini gösterir. sözlü oyunda, iki farklı heceyi birleÅŸtirir. (mama,baba)Oyun oynarken güler, hafif sesle kendi kendine güler veya yüksek sesle bağırır. Birkaç saniye için resimlere bakar. Taklit yolu ile ses çıkarmak için oyuncakları sıkar veya ısırır. BaÅŸkalarının çıkardığı farklı tonlardaki sesleri taklit eder. Hayvan sesi taklit eder. İçinde-dışında, burada-orada sözcüklerini anlar. KiÅŸi veya nesne belirlemek için tek sözcüklü ifadeleri anlamlı olarak kullanır. İsmini tekrarlar. YetiÅŸkin konuÅŸmasına benzeyen ancak anlaşılmayan uzun diziler meydana getirir. İki anlamlı sözcüÄŸü kullanmaya baÅŸlar. Anne, baba diyebilir ve bunların dışında 1-2 sözcük söyleyebilir.
12 – 24 AYLAR ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ( 1 – 2 YAÅž )
İki ne arasından adı söylenen nesneyi seçer. İstendiÄŸinde bir nesneyi gösterir. “Bu ne?” diye sorulduÄŸunda ya bir sözcükle ya da sözcüÄŸe benzer bir ifade ile cevap verir. Çocuk hemen hemen söylenen her ÅŸeyi anlar. Adı söylenince cevap verir. Pencereden dışarıya bakıp gördüÄŸü nesneleri gösterir.Üç nesne arasından adı söylenen nesneyi seçer. Adı söylenen bir vücut bölümünü gösterir.Bir tane basit, iki ya da üç sözcüklü talimatı yerine getirir. İstenildiÄŸinde tanıdık bir nesneyi öbür odadan getirir. Adı söylenen iki vücut bölümünü gösterir. Birbirine baÄŸlı iki emri yerine getirir.(bebeÄŸi al, bana ver vb.)Kaynağı saklanmış sesleri arar.(yastık altında çalan saat vb.) Aile bireylerinin adlarını bilir. Basit resimleri gösterir. Adı söylenen üç vücut bölümünü gösterir. KonuÅŸma sırasında konuÅŸanın yüzüne bakar ve konuÅŸmasını bitirirken tekrar dinleyenin yüzüne bakar. Kendisine bir nesne verildiÄŸinde nesne ile ilgili istenen iki etkinliÄŸi yerine geitirir.Odanın dışından gelen seslerin kaynağını arar. Sık sık “bu ne?” diye sorar. İsim ve fiili cümleler kurar. Üç farklı yönlendirmeyi uygular.(topu al, bana at, otur vb.)Adı söylenen dört vücut bölümünü gösterir. İsmi söylenen kiÅŸiyi resimde gösterir. Duyduklarını tekrarlar. Kendisine bir nesne verildiÄŸinde nesne ile ilgili istenilen üç etkinliÄŸi yerine getirir. Dört resim arasından ismi söylenen resmi seçer. Adı söylenen üç çeÅŸit giysiyi seçer. Kısa hikayeler dinler.(5 dak.) Okumayı taklit eder. Kısa bir öyküyü sonuna kadar dinler. Tuvalete girmesi gerektiÄŸinde haber verir. Yiyecek ve içecekleri sorar. Kendine yönelik olarak “ben”der. “Bir adet” ve “çok” ayrımını yapar. ÇocuÄŸun ismi söylenerek(… nerede?) ÅŸeklinde sorulduÄŸunda kendini gösterir.
24 – 36 . AYLAR ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ ( 2 – 3 YAÅž )
İstenilen nesneyi baÅŸka bir odadan getirir, götürür. İstenilen kiÅŸiyi çağırır. Müzik veya hikaye etkinliÄŸine 5-10 dakika süreyle katılır. Kendisine hatırlatıldığında “lütfen” ve “teÅŸekkür ederim” der.Basit ev iÅŸlerine yardım etmeye çalışır. (faraÅŸ tutmak) Hareket bildiren sözcükleri anladığını hareketi yaparak gösterir. SorulduÄŸunda bir seçim, tercih yapabilir.BildiÄŸi sıfatlar için uygun tepkiyi gösterir. (mutlu, mutsuz, yorgun, uzun, sıcak….) olay sırasına uygun olarak taklidi oyunlar oynar. (bebeÄŸini beslemek, yıkamak, uyutmak …) İstenildiÄŸinde nesneyi bir baÅŸka nesnenin içine, dışına, altına koyar. Bilinen sıfatları kullanır. (sıcak, soÄŸuk, uzun, kısa…) Hareket ve iÅŸ belirten resimleri isimlendirir. (yemek, içmek, uyumak…) Basit faaliyetler için “ ….(isim) ne yapıyor ?” sorusunu cevaplar. 2 sözcüklü dizelerde isim + sıfat veya isim + isim birleÅŸtirir. (büyük top, top sandalye…) 2 sözcüklü dizelerde nesne ve fiili birleÅŸtirir. (yemek piÅŸir, çay iç…)2 sözcüklü dizelerde isim + fiili birleÅŸtirir. (baba git…) Tanığı bir ÅŸarkıdaki her dizenin son sözcüÄŸünü tekrarlar ve hareketle gösterir.Tuvalet ihtiyacını sözel olarak bildirir. 2 sözcüklü ifadelerde “burada” veya “orada” sözcüklerini isim ya da fiille birleÅŸtirir. (sandalye burada…)Mülkiyeti ifade etmek için iki sözcüÄŸü birleÅŸtirir. (baba araba…) Resimlerdeki detayları görür. (dükkan, sokak…) Sözel ipuçları verildiÄŸinde taklit oyununa katılır. Kullanışı tanımlandığında önceden tanıdığı nesneyi seçer. (hangisi ile içeriz ?, hangisi ile yeriz ?...) Nerede sorusunu cevaplar.(altında, üstünde, yanında….) Tanıdığı çevresel (doÄŸadaki) sesleri isimlendirir. (bu ne sesi? Tren, araba, kuÅŸ…)3 sözcüklü dizilerde isim , fiil ve sıfatı birleÅŸtirir.(baba iÅŸe gitti,…) Kim ister? sorusuna kendi ismini söyleyerek cevap verir. Kullanılışı tanımlandığında doÄŸru nesnenin ismini söyler. (ne ile yemek yeriz? Kaşık; neyin üstünde otururuz?, sandalye…)Basit hikayeleri dinler.(10 dak.) Yaşını söylemek için parmaklarını kullanır. SorulduÄŸunda cinsiyetini söyler. Åžimdiki zaman ekini kullanır. (koÅŸuyorum…) Taklit oyunları sırasında yetiÅŸkinle konuÅŸur. Televizyon seyrederken tanıdığı televizyon kahramanlarının isimlerini söyler. YetiÅŸkinin kıyafetlerini giyerek oyun oynar. Sözcüklerin çoÄŸul hallerini kullanır. GeçmiÅŸ zaman ekini uygun yerlerde kullanır.(-di, -miÅŸ ekleri ) Karmaşık resimleri anlatır. Sesinin tonunu %90 oranında kontrol eder. Sohbet sırasında “ bu (o) nedir ?” diye sorar. Kurallı cümleler kurar. İsmi yerine “ ben, benim” ifadelerini kullanır. İstemediÄŸini “hayır” ile ifade eder. “Kim?” sorusuna isim söyleyerek cevap verir. “Kimin?” sorusuna “….in” Diyerek cevap verir. Nesneleri isimlendirir ve nesnenin özelliÄŸi ile ilgili cevap verir.(Bu nedir? Masa,kitap) Bazı sınıf ifadelerini kullanır. (oyuncak, yiyecek, hayvan…) Bazen istek ve rica belirten ifadeleri kullanır.(lütfen, yapabilir miyim?) Ritmik seslere el çırparak, ayağını yere vurarak katılır.
37- 48 AYLAR ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ (3-4 YAÅž)
4-5 Sözcüklü diziler kurarak konuÅŸur. Müzik eÅŸliÄŸinde dans edip ÅŸarkı söyler. Müzikli oyunlarda yüksek alçak sesleri ayırt eder.DiÄŸer çocukları taklit ederek kurallara uyar. Kendisine hatırlatılmadan da tanıdığı yetiÅŸkinleri selamlar. Basit bir sohbete katılır. Büyük ve küçük nesneleri isimlendirir.(“bu nasıl top” sorusuna uygun cevabı verir. Sözel direktif verildiÄŸinde 10 vücut kısmını gösterir. Sözel direktif verildiÄŸinde resimden kız ve erkeÄŸi gösterir. Kendisine model olunduÄŸunda 3’e kadar sayar. Basit ve sık tekrarlanan bir hikayede “ sonra ne oldu ?” sorusuna beklenen cevabı verir. Arkadaşından onun oynadığı oyuncakla oynamak için izin ister. KendiliÄŸinden “ lütfen ” ve “ teÅŸekkür ederim ” der. (% 50 oranında) Telefona cevap verir. YetiÅŸkini telefona çağırır veya tanıdık kiÅŸiyle telefonla konuÅŸur. “Nerede ve kim” ile baÅŸlayan sorular sorar. Soru cümlesi için “mi” ekini kullanır (annem geldi mi?) Düzenli olarak uygulanan öykü saatine 5 dakika süre ile katılır. İçinde, dışında, arkasında, üstünde ifadelerini anlar ve ona göre davranır. Söz ve hareket içeren çeÅŸitli parmak oyunlarını tekrarlar. Kendisine model olunduÄŸunda 10 nesneyi sayar. YetiÅŸkinin yönettiÄŸi grup oyunlarında kurallara uyar. Daha büyük çocukların liderliÄŸini yaptığı grup oyunlarında, kurallara uyar. Kendi projesi üzerinde çalışırken, diÄŸer çocukların yanında oynar ve onlarla konuÅŸur (30dakika)“niçin?” ile baÅŸlayan sorular sorar ve yetiÅŸkinin cevabını dinler. İstendiÄŸinde 3 rengi isimlendirir. Kare, daire ve üçgeni isimlendirir. İki bağımsız emri yerine getirir. (topu al , kitabı ver) İstendiÄŸinde adını ve soyadını söyler. “nasıl?” sorusuna cevap verir. Sesleri bir sıraya veya alet serisine göre tekrarlar. (davula vurma, çıngırak sallama, çelik üçgene vurma.) GeçmiÅŸ zamanla ilgili ifadeleri kullanır. Nesnelerin benzer ve farklı olduÄŸunu söyleyebilir (özelliklerine ve iÅŸlevlerine göre) Tanıdığı durumlarda büyüklükle ilgili sıfatları kullanır. Taklit oyunlarında yetiÅŸkin rollerini alır. Oyun geliÅŸtikçe daha sonra neler olacağını planlayıp anlatır (yemek hazırlama, yemek yeme, bulaşık yıkama) En son yaptığı deneyimleri anlatır. Hikayedeki olaylarla ilgili “niçin?” sorusunu cevaplar. Nesnelerin nasıl kullanıldığını söyler (bardakla ne yapılır) Gelecekle ilgili olayları anlatır.( yapacağım, yapmak istiyorum, yapmam gerek) ÇoÄŸul eklerini yerinde ve doÄŸru kullanır. OluÅŸ sırasına göre iki olayı anlatır. Malzemelere uygun taklidi oyunlar geliÅŸtirebilir. ( piknik sepetini görünce pikniÄŸe doktor setini görünce doktora gitmeyi canlandırır.) KonuÅŸması yabancılar tarafından anlaşılır.
48 - 60 AYLAR ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ (4 – 5 YAÅž)
Birbirini takip eden üç iÅŸi yapar. Edilgin cümleleri anlar (kapı Ahmet tarafından açıldı). İstenildiÄŸinde bir nesnenin veya resmin eÅŸini bulur. KonuÅŸurken “lütfen, yapar mıydınız, yapabilir misiniz ” gibi sözel ifadeleri kullanır. BirleÅŸik cümleler kullanır (topa vurdum, top yuvarlandı). İstendiÄŸinde nesnenin üstünü ve altını gösterir. İstendiÄŸinde bir çalışma sayfasındaki nesnenin, üstündeki ve altındaki nesne resimlerini gösterir. Kısaltmalar kullanır (biliyorum,istiyorum). Resimdeki mantıksızlıkları ve saçmalıkları gösterir. Kız kardeÅŸ, erkek kardeÅŸ, anneanne, babaanne ve dede gibi kelimeleri kullanır. Zıtlıklarla ilgili karşılaÅŸtırmalarda en son kelimeyi söyler.(hangisi büyük, hangisi küçük? İfadesinde büyük ve küçük nesnelerden önce küçük olanı gösterir.) Resimli ipucu olmadan bildiÄŸi hikayeleri anlatır. Belirli bir sıfata ait olmayan resmi (hayvan olmayanı) gösterir. İki kelimenin kafiyeli olup olmadığını söyler. (atkı-askı, kitap-ördek) Karmaşık cümleler kullanır. (çünkü….) Sesin yüksek mi alçak mı olduÄŸunu söyler. ÜÅŸüdüÄŸün zaman ne yaparsın?, YorulduÄŸun zaman ne yaparsın? Acıktığın zaman ne yaparsın? ÅŸeklindeki soruları cevaplar. Gramer kullanımı daha iyidir. GeçmiÅŸ zamanı daha kurallı kullanır. Çok soru sorar. 1500-2100 kelime bilir. KonuÅŸması tam olarak anlaşılır. KonuÅŸması akıcıdır. Adresini, telefon numarasını bilir. Belli baÅŸlı olayları olay sırasına göre sıralar. Cümlenin anlamını bozan sözcüÄŸü söyler. Tamamlanmamış olarak verilen hikayeyi özgün bir ÅŸekilde tamamlar.
60 - 72 AYLAR ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ (5 - 6 YAÅž)
Bozuk paraları tanır. Adını ve soyadını söyler. Ailesindeki kiÅŸilerin isimlerini söyler. SorulduÄŸunda kendisine ait bilgileri verir. Haftanın günlerini sırasıyla söyler. 4-7 sözcükle cümle kurar. Günlük deneyimlerini anlatır. 3 veya 5 bölümlük hikayeyi birleÅŸtirir ve anlatır. Sayıları ritmik sayar. Az-çok kavramlarının anlamını bilir ve gösterir. Birkaç’ın anlamını bilir. “dün” ve “yarın”ı anlamlı olarak kullanır. Renk,büyüklük,ÅŸekil ve sayı kavramlarını anlar. Kelimeleri tanımlar. Basit ÅŸakalar yapar. Yer veya hareket tarif eder (…..ya doÄŸru, oradan…. Oraya, uzakta gibi). “niçin” sorusunu açıklayarak cevaplar. “ bana tersini söyle” sorusunu yanıtlar. EÄŸer ……..olsaydı ne olurdu? Sorusunu cevaplar. Nesnelerin konumunu söyler. (altında, üstünde, yanında gibi) “-ebilirdi,” “ –acaktı” ifadelerini kullanır. Somut nesneleri yapılarına göre daha ayrıntılı olarak tanımlayabilir. Soyut nesnelerin anlamlarını söyleyebilir .Zıt anlamlı somut kelimeleri söyleyebilir. Zıt anlamlı soyut kelimeleri söyleyebilir Yeni ve bilmediÄŸi kelimelerin anlamlarını sorar. Sıfatları rahat kullanmaya baÅŸlar. Cümlelerde dün ve yarın, sabah ve akÅŸam kavramlarını anlamlı olarak kullanır. Cümle yapısı ve ÅŸekli hemen hemen yetiÅŸkininkine benzer.
|
SEO by AceSEF
En Çok Okunanlar
- Çocuklarda Motor Becerileri geliştirme çalışmaları
- Kaybolan zihinsel engelli parmak izinden bulunacak
- Kekeleyen çocuğa nasıl davranmalıyız
- Oral Motor Egzersizler- Yarık Damakta Sesletim Terapisine Etkisi
- Kaybolan zihinsel engelli parmak izinden bulunacak
- 10-16 Mayıs Engelliler Haftası Yaklaşıyor.
- Ada berard aıt eğitim ve danışmanlık merkezinden bir ilk
- Nisan Ayı Otizim Farkındalık Ayı
- ÖSYM 2012 Sınav Takvimi
- Rehabilitasyon Merkezinde Taciz İddiası haberi
- 3 yaşına kadar organik gıda tüketilmeli
- Zihinsel engelliler için memurluk sınavı kursu açıldı
- Ankara için 2012 engelliler yılı
- 8,5 milyon engellimiz var biliyor muyuz!
- Bebeklerin fiziksel ve zihinsel sağlık gelişimleri için dikkat edilmesi gerekenler
- Erken sağlık taraması, 4 bin 600 çocuğu zekâ geriliğinden kurtardı
- Sağlıklı çocuk gelişimde BABA
- Genetik hastalıklar önlenebilir mi
- YaÄŸmur Adam izle
- İstanbul Müftülüğünden Engelliler haftası hutbesi










