hd porno porno hd porno porno

Ak─▒l & Beyin ─░li┼čkisi

6.504 okundu

 

Sefa Sayg─▒l─▒

─░nsan beyni, k├óinat─▒n en karma┼č─▒k organize yap─▒s─▒d─▒r. Her insan─▒n ba┼č─▒nda y─▒ld─▒zlar say─▒s─▒nca ba─člant─▒lar i├žeren, g├Âklerin t├╝m bilgisini ku┼čatabilecek kapasitede bir beyin sakl─▒d─▒r. ─░nsan beynini ve bu beyinden kaynakland─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝len zeka, zihin, ┼čuur, fark─▒ndal─▒k, benlik gibi kavramlar─▒ anlamak, g├Âr├╝nen o ki yine insan beynine d├╝┼č├╝yor. Ancak, insan beyni bu noktada, yani kendi kendisinin s─▒rlar─▒n─▒ a├žmada a├žmaza giriyor. Modern bilim, bunca ilerlemesine kar┼č─▒n, beynin k─▒vr─▒mlar─▒nda arad─▒─č─▒ ┼čeyi hen├╝z bulabilmi┼č de─čil. Ancak, arad─▒─č─▒m─▒z ┼čey, ayn─▒ zamanda arama arac─▒m─▒z da olunca, bu aray─▒┼č yeni kaybolu┼člar─▒ getiriyor ka├ž─▒n─▒lmaz olarak. Akl─▒n akl─▒ akletmesi, zihnin zihni a├ž─▒klamaya ├žal─▒┼čmas─▒ yada ┼čuurun ┼čuuru tan─▒mlamaya niyetlenmesi, hem trajik bir ├želi┼čki, hem anla┼č─▒lmas─▒ g├╝├ž bir infilak gibi. Kesin olan a┼č─▒lmas─▒ g├╝├ž bir yol ayr─▒m─▒na vard─▒─č─▒m─▒z.

Her┼čeyi par├žalar─▒na ay─▒rarak anlamay─▒ vaadeden bilim, en ├žok pe┼čine d├╝┼čt├╝─č├╝ ┼čeyi, yani akl─▒, en g├╝venerek kulland─▒─č─▒ arac─▒ olan ak─▒lla anlamland─▒ram─▒yor. Beynin k─▒vr─▒mlar─▒nda ├žaresizlikle, cevaps─▒zl─▒kla k─▒vran─▒yor. Yani, ┼ču ak─▒l ÔÇťak─▒l almazÔÇŁ bir ┼čey…

 

─░nsan beyni, 10-15 milyar sinir h├╝cresi (n├Âron) ve bunlar aras─▒ndaki sinapslardan olu┼čur. Bilgi al─▒┼č-veri┼činin yap─▒ld─▒─č─▒ bu irtibat noktalar─▒ (sinapslar) n├Âron ba┼č─▒na 5.000 ile 10.000 aras─▒nda olmak ├╝zere de─či┼čir.

Bir lambay─▒ yak─▒p s├Ând├╝rmek gibi ├žal─▒┼čan beyin h├╝creleri, en az 100 trilyon bilgiyi muhafaza edebilirler. Beyin i├žinde, her saniyede 1 katrilyon sinyal veya ba─člant─▒ ger├žekle┼čmektedir. Beyin organizasyonu o kadar karma┼č─▒kt─▒r ki, teknolojide veya k├óinatta bir benzeri yada dengi yoktur. N├Âronlar─▒n ve sinapslar─▒n birbirinden haberli olarak, d├╝zenli ve h─▒zl─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒, her sinaps─▒n say─▒lar─▒ milyarlara varan di─čer sinapslardan haberdar olmas─▒ ve birbirlerini kontrol etmeleri bilim adamlar─▒n─▒ hep ┼ča┼č─▒rtmaktad─▒r. Bu g├Ârkemli ve ahenkli d├╝zenin her an yeniden yeniye nas─▒l y├╝r├╝d├╝─č├╝ h├ól├ó esrar─▒n─▒ korumaktad─▒r. Ayr─▒ca, beynin sadece kendi d├╝zeninden de─čil, bedenin t├╝m organlar─▒n─▒n d├╝zeninden ve koordinasyonundan sorumlu olmas─▒ ise s─▒r i├žinde s─▒rd─▒r.

V├╝cut ve Beyin Etkile┼čimi:

V├╝cudumuzun hemen her b├Âl├╝m├╝, her kas, her eklem ve her organ, duyu sinirleri arac─▒l─▒─č─▒yla beyine sinyaller g├Ânderir. Bu i┼čaretler beyine omurilik veya beyin sap─▒ seviyesinde girer ve sonunda beynin i├žinde, bir sinirsel istasyondan di─čerine ve beyin zar─▒n─▒n beden faaliyetleri ile ilgili b├Âlgelerine ula┼č─▒rlar. V├╝cudun faaliyetlerinden haber veren ├Âzel baz─▒ kimyasal maddeler de, kan dola┼č─▒m─▒ yoluyla beyine ula┼čabilir ve beynin i┼čleyi┼čini ya do─črudan ya da ├Âzel b├Âlgeler arac─▒l─▒─č─▒yla etkilerler. Di─čer yandan beyinden kaynaklanan t├╝m veriler, sinyaller, tepkiler motor sinirler arac─▒l─▒─č─▒yla bedenin her b├Âlgesine ula┼čt─▒r─▒l─▒r. Bunun d─▒┼č─▒nda, dola┼č─▒mda gezen bir tak─▒m hormon, n├Ârotransmitter ve mod├╝lat├Ârlerle de tepki veren beyinden beden faaliyetlerinin ahengine y├Ânelik uyar─▒lar da ├ž─▒kar. K─▒sacas─▒, beyin ve v├╝cut birbirinden ayr─▒lmaz bir b├╝t├╝n olu┼čturur.

Beyin-Zihin ─░li┼čkisi Nas─▒ld─▒r?

Akletmenin, ak─▒l y├╝r├╝tmenin, t├╝m zihinsel faaliyetlerin beyinden kaynakland─▒─č─▒ bilinir. Ancak bu sorunun cevab─▒ hen├╝z verilmi┼č de─čildir: Bir madde y─▒─č─▒n─▒ olan milyarlarca h├╝creden meydana gelen beyinde, bilme, d├╝┼č├╝nme, ak─▒l y├╝r├╝tme gibi zihinsel melekeler nas─▒l olu┼čmaktad─▒r?

─░kibinli y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda bilimin cevaplamas─▒ gereken bu soru, hem konuyla ilgili uzmanlar─▒n hem de zihnin, ├Âzellikle ┼čuurun k├Âkenini merak eden felsefecilerin kafalar─▒n─▒ kurcal─▒yor. ┼×uur, bug├╝n ├╝zerinde ├žok durulan bir konu. ├ç├╝nk├╝ genel anlam─▒yla biyoloji, ├Âzelde n├Âroloji hayat─▒n bir s├╝r├╝ s─▒rr─▒n─▒ g├Âzle g├Âr├╝l├╝r bir netlikte a├ž─▒─ča ├ž─▒karma iddias─▒n─▒ h├ól├ó s├╝rd├╝r├╝yor. Bunu da maddeyi bile┼čenlerine indirgeyerek, par├žalar─▒na ay─▒rarak yapmaya ├žal─▒┼č─▒yor. Oysa, beyni ne kadar indirgerseniz indirgeyin, ne kadar ayr─▒ par├žalara b├Âlerseniz b├Âl├╝n, arada bir zihnin ya da ┼čuurun ├ž─▒kamayaca─č─▒ a├ž─▒kt─▒r.

90ÔÇÖl─▒ y─▒llar bu s─▒rr─▒n ├ž├Âz├╝mlenmesi yolunda ├Ânemli mesafelerin al─▒nd─▒─č─▒ y─▒llar olarak hat─▒rlan─▒yor. ÔÇťBeyin ony─▒l─▒ÔÇÖ ad─▒ verilen bu y─▒llarda, beyin ve zihin hakk─▒nda, psikolojiyle n├Ârolojinin ┼čimdiye kadarki tarihi boyunca elde edilen bilgiden fazlas─▒ ├Â─črenildi. Ancak zihnin nas─▒l olup da beyinden ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒na dair ciddi sorular hen├╝z ortadan kalkm─▒┼č de─čil. ─░ndirgemeci yakla┼č─▒m─▒n burada kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ ├Ânemli sorunlar var.

Birinci sorun, beyin ile beyinden t├╝redi─či d├╝┼č├╝n├╝len ┼čuur-zihin aras─▒nda bir ili┼čki kurarken ÔÇťneredenÔÇŁ bak─▒laca─č─▒ sorunudur. Herhangi birinin bedeni ve beyni ba┼čkalar─▒ taraf─▒ndan g├Âzlenebilir. Oysa zihin ancak ona sahip olan ki┼či taraf─▒ndan incelenebilir. Ayn─▒ beden veya beyinle u─čra┼čan farkl─▒ ki┼čiler, o beyin veya bedenle ilgili ayn─▒ g├Âzlemi yapabilir; ancak kar┼č─▒la┼čt─▒rma amac─▒yla, ├╝├ž├╝nc├╝ bir ┼čahs─▒n herhangi bir ki┼činin zihnini do─črudan g├Âzleme imk├ón─▒ yoktur. Beden ve onun bir par├žas─▒ olan beyin d─▒┼ča a├ž─▒kt─▒r ve objektif olarak incelenebilir. Oysa zihin (d├╝┼č├╝nce) ki┼čiye ├Âzeldir, gizlidir, i├žseldir ve subjektif bir varl─▒kt─▒r. Birinci ┼čahsa ait zihin ile ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čahs─▒n bedeni aras─▒ndaki ba─člant─▒ nas─▒l ve hangi noktada kurulacak?

Beyni incelemek ├╝zere manyetik rezonans ya da daha geli┼čmi┼č tarama y├Ântemleri kullan─▒labiliyor, beyindeki n├Âronlar aras─▒ndaki elektrik faaliyetini ├Âl├žmek i├žin de elimizde olduk├ža iyi teknikler vard─▒r. Ancak elde edilen bunca bilgi, beyin ya da beynin eylemleri hakk─▒nda bilgi veriyorsa da zihnin kendisine ait, ┼čuuru a├ž─▒klamaya yarayacak bir bilgi vermiyor. Di─čer bir deyi┼čle, canl─▒ madde ├╝zerinde yap─▒lan detayl─▒ g├Âzlemler, bizi zihnin ya da d├╝┼č├╝ncenin a├ž─▒klamas─▒na de─čil, sadece canl─▒ maddenin detaylar─▒na g├Ât├╝rebiliyor. Zihnin ay─▒rt edici bir ├Âzelli─či olan ÔÇťbenlik ┼čuuruÔÇŁnu, yani, ÔÇťzihnimdeki imgeler, hayaller bana aittir ve benim bak─▒┼č─▒mla olu┼čmu┼člard─▒rÔÇŁ d├╝┼č├╝ncesinin nas─▒l olu┼čtu─čunu a├ž─▒klamak m├╝mk├╝n g├Âr├╝nm├╝yor.

G├Âr├╝nen o ki, ┼čuurun veya zihnin nas─▒l ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ anlamak (ama yine ak─▒lla anlamak) i├žin incelemeye konu olan zihnin kendinden yararlanabiliriz. Zihinlerin yine zihinler ├╝zerinde inceleme yapmaya kalkmas─▒ ise sorunun hem tan─▒m─▒n─▒ hem ├ž├Âz├╝m├╝ne y├Ânelik yakla┼č─▒mlar─▒ b├╝sb├╝t├╝n karma┼č─▒k hale getirir. Zihnin kendi kendini g├Âzlemlemeye ├žal─▒┼č─▒rken kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelece─či, mant─▒ksal olarak asla a┼čamayaca─č─▒ bu keyf├«lik insan zekas─▒n─▒n zihni a├ž─▒klamaya yetmeyece─či sonucunu getirir. Yani, insan zihni insan zihnini a├ž─▒klamaya kalkt─▒─č─▒nda insan zihnini a├ž─▒klayan yeni bir zihin katman─▒ ortaya ├ž─▒k─▒yor ki, b├Âylece zihnin a├ž─▒klayaca─č─▒ yeni bir zihin ortaya ├ž─▒k─▒yor. Bu ├želi┼čki s├╝rekli var olacak ve ├ž├Âz├╝ld├╝─č├╝ her a┼čamada daha da b├╝y├╝yecektir.

├ľzetle, ┼čuur-zihin probleminin benzersizli─či ortadad─▒r ve bu probleme yakla┼č─▒m─▒ karma┼č─▒k hale getiren zorluklar ├žoktur. Bu y├╝zden ├ž├Âz├╝m├╝n bilimin s─▒n─▒rlar─▒n─▒ a┼č─▒p bizi metafizi─če muhta├ž etmesi ka├ž─▒n─▒lmaz g├Âr├╝nmektedir.

Beynin ya┼čayan maddesi ├╝zerinde sakl─▒ ÔÇťzihin cevheriniÔÇŁ a├ž─▒klamak i├žin ara┼čt─▒rma yapman─▒n imkans─▒zl─▒─č─▒n─▒ farkeden bir├žok bilim adam─▒, ya┼čayan madde ile ilgili eldeki bilginin b├Âyle bir son h├╝kme varmak i├žin yeterli oldu─čunu varsayarlar. ├ç├╝nk├╝ lokal bir beyin b├Âlgesindeki n├Âronlar─▒n grup halindeki davran─▒┼člar─▒n─▒ hen├╝z tam anlam─▒yla kavram─▒┼č de─čiliz. Birbirinden ayr─▒ beyin b├Âlgeleri aras─▒ndaki etkile┼čimin, her bir b├Âlgenin tek ba┼č─▒na yapt─▒klar─▒n─▒n toplam─▒ndan daha karma┼č─▒k biyolojik durumlar ortaya ├ž─▒kard─▒─č─▒ ger├že─čini ise yeni yeni anlamaya ba┼člad─▒k. ─░nsan zihninin kendisi ├╝zerinde inceleme yapamayaca─č─▒ da olduk├ža a┼čikard─▒r.

Benlik (├ľz) Meselesi:

Bili┼čsel (kognitif) n├Âroloji alan─▒ndaki g├╝ncel ara┼čt─▒rmalarda h─▒zl─▒ ve g├╝├žl├╝ deliller elde edilmesi, ÔÇťbeyinde olup biten filminÔÇŁ sinirsel biyolojik temellerini ortaya ├ž─▒karabilir. Ancak, ┼čuur-zihin probleminin, ikinci k─▒sm─▒n─▒n, yani benlik ┼čuurunun, insan─▒n ben oldu─čunu farketmesi i┼čleminin nas─▒l olu┼čtu─čunun ├ž├Âz├╝m├╝ yine imk├óns─▒z g├Âr├╝nmektedir.

Beyin h├╝crelerinin farkl─▒ olu┼ču da dikkat ├žekicidir. B├Âbrekteki veya karaci─čerdeki h├╝creler yaln─▒zca kendi fonksiyonlar─▒yla u─čra┼č─▒r ve ba┼čka h├╝creleri ya da fonksiyonlar─▒ temsil etmez. Ancak beyin h├╝creleri, sinir sisteminin her seviyesinde, organizman─▒n farkl─▒ yerlerindeki -ve kendi d─▒┼č─▒ndaki- olaylar─▒ veya e┼čyalar─▒ temsil eder. Beynin h├╝creleri, kendi i┼čleri d─▒┼č─▒ndaki i┼člerle de me┼čgul olmak ├╝zere tasarlanm─▒┼čt─▒r. Sinir h├╝creleri, t├╝m organizma co─črafyas─▒n─▒n ve bu co─črafyada ger├žekle┼čen olaylar─▒n ÔÇťharitac─▒lar─▒ÔÇŁ gibidir. Sanki bedene ÔÇťyukar─▒danÔÇŁ bakarlar.

Zihin ama├žl─▒d─▒r, bir ┼čeyi kasdederek ├žal─▒┼č─▒r. Bedendeki kimyasal dengeler bir ama├ž etraf─▒nda sa─član─▒r. Benlik ve ┼čuur fikri de kas─▒tla olu┼čturulur. Olup bitenin fark─▒nda olmak bilinerek, niyetlenerek yap─▒l─▒yor olmal─▒d─▒r. ├ľyleyse, bedeni farkedip izleyen bir zihinden ya da organizmay─▒ ÔÇťd├╝┼č├╝nenÔÇŁ bir ┼čuurdan s├Âz etmeliyiz. O halde ┼×unu sormak ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r. ─░zleyenle izleneni, d├╝┼č├╝nce ile d├╝┼č├╝neni bir b├╝t├╝n haline getiren nedir? Organizasyonu ne sa─člamakta, m├╝thi┼č uyum nas─▒l ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r?

Beynin fiziksel yap─▒s─▒ ayd─▒nland─▒k├ža, e┼či benzeri bulunmayan insan zihninin bilinmezli─či s├╝rmekte, bu sorular yine cevaps─▒z kalmaktad─▒r. ├ç├╝nk├╝ zihnin nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ beynin k─▒vr─▒mlar─▒nda aramak, ┼čuurun k├Âkenlerini biyolojik dokuda ara┼čt─▒rmak daha ba┼čtan ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ getirmektedir.

Beyin, insan─▒n en karma┼č─▒k ve esrarl─▒ organ─▒ olmaya devam edecek. ├ç├╝nk├╝ beynimizi ayd─▒nlatacak olan yine beynimiz oldu─čundan, beynin kendi kendisini d├╝┼č├╝nmesi asla m├╝mk├╝n olmayacakt─▒r.

Beyin, 10-15 milyar n├Ârondan ve her n├Âron ise bir trilyon atomdan meydana gelmi┼čtir. Bir sinir h├╝cresinin b├╝t├╝n s─▒rr─▒n─▒ ├ž├Âzsek bile veya tipik bir sinir h├╝cresi devresindeki faaliyetin b├╝t├╝n girift modellerini a├ž─▒kl─▒─ča kavu┼čtursak dahi, zihnin sinirsel temelinin esrar─▒n─▒ ke┼čfetmenin m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ a├ž─▒kt─▒r. Sonra beynimizdeki sinir h├╝cresi ba─člant─▒lar─▒n─▒n modelleri ve sinapslar─▒n g├╝c├╝ nas─▒l ve ne zaman belirlenir? Bunlar beynin her yerindeki sistemler i├žin ayn─▒ zamanda m─▒ belirlenir? Bir kere belirlendiklerinde, sonuna kadar kal─▒c─▒ m─▒ olurlar? Hen├╝z bu sorular─▒n da kesin cevaplar─▒ yoktur.

Evet, d├╝┼č├╝nme, ak─▒l y├╝r├╝tme, utanma, konu┼čma, sevin├ž, tiksinme vs. gibi melekelerimizin beyin h├╝crelerinin fonksiyonu oldu─ču do─črudur. Ancak bu neyin etkisiyle olmaktad─▒r? Beyin h├╝crelerini idare eden ve onun da ├╝st├╝nde olan nedir? ├ľl├╝yle diri aras─▒ndaki fark nas─▒l olmaktad─▒r?

Cevab─▒ o beyni yaratan─▒n ezel├« kitab─▒nda aramak i┼čin en ak─▒ll─▒cas─▒ olacakt─▒r:

ÔÇťSana ruhtan soracaklar, de ki, o AllahÔÇÖ─▒n bir emridir ve insanlar ondan pek az ┼čey bileceklerdir.ÔÇŁ

%d blogcu bunu be─čendi: